DE TIJDLIJN DER
TWEEDE WERELDOORLOG

DECEMBER 1944

TERUG

 

00-12-1944:
- (NL) December 1944 is het begin van de massale hongertochten vanuit de grote steden in het westen naar het platteland.
- In december 1944 wordt de provincie DalmatiŽ door Joegoslavische partizanen bevrijd.
- In december 1944 wordt Montenegro met hulp van Albanese partizanen van Duitse troepen gezuiverd.
- Overeenkomst van de Vrijheidsraad met de leiders van de vroegere Deense regeringspartijen over de vorming van een gezamenlijke naoorlogse regering.

WEETJE:
Tijdens de "hongerwinter" (1944-1945) liepen, in het westen van Nederland, de prijzen van levensmiddelen onvoorstelbaar hoog op.
Zoals:
- een kilo vet 250 gulden
- een mud aardappelen 750 gulden.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

01-12-1944:
Vrijdag
- (NL) Seyss-Inquart geeft secretaris-generaal Hirschfeld verlof tot oprichting van een Centrale Rederij voor de Voedselvoorziening.
- (BelgiŽ) Kolonel Bastin overlijdt in het concentratiekamp Gross-Rosen.
- De Amerikaanse generaal Patton trekt Saarland binnen.
- Papandreou gelast de demobilisatie van de Griekse verzetsstrijders.
- Onlusten in Athene.
- Het 14e leger bereikt Pinwe.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

02-12-1944:
Zaterdag
- (NL) De Wehrmacht inundeert een groot deel van de Betuwe.
- De Gaulle arriveert in Moskou voor besprekingen met Stalin.
- Het Nationale Onafhankelijkheidsfront in Hongarije (bestaande uit socialisten, kleine boeren, de Nationale Boerenpartij en de liberaal-democratische partij) wordt opgericht en het aanvaardt te Sgezed een gezamelijk programma.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

03-12-1944:
Zondag
- (NL) Bevrijding van Blerick.
- In Griekenland breekt een algemene staking uit als de regering onder Britse druk het linkse verzet wil ontwapenen. De politie schiet op demonstranten.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

04-12-1944:
Maandag
- (NL) In de provincies Noord- en Zuid-Holland en Utrecht vindt een vermindering van de broodrantsoenen tot 1.000 gram per week plaats.
- (NL) Vanaf deze datum tot 21 april 1945 vindt er een aanvoer van 130.000 ton consumptieaardappelen plaats via het IJsselmeer naar het westen.
- (NL) Francien de Zeeuw uit Terneuzen, de eerste Marva, komt in Engeland aan, waar zij wordt ontvangen door H.M. Koningin Wilhelmina en H.K.H. Prinses Juliana. Zij zal haar opleiding volgen bij de Engelse Wrens op Mill Hill.
- (NL) Uitgestrekte inundaties in de Betuwe omdat de Duitsers aan de Rijndijken bij Arnhem vernielingen aangericht hadden.
- Athene komt, na rellen, onder staat van beleg.
- In Birma begint de commandant van het 14e leger, generaal William Slim, met de decimering van de Japanse strijdkrachten. Het Britse 4e en 33e korps openen het offensief en rukken op naar de Japanse vliegvelden bij Yeu en Shwebo. Het Japanse 15e leger van generaal Shihachi Katamoera is na de vlucht uit Kohima en Imphal danig verzwakt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05-12-1944:
Dinsdag
- Malinowsky's 5e leger lanceert een tegenoffensief.
- Het slotoffensief op Leyte begint met de opmars van het 10e korps naar het dal ten noorden van Ormoc en gelijktijdige aanvallen in het midden en zuidwesten van Leyte.
- Gertrud Scholtz-Klink, de leidster van de Nazi-vrouwen, roept alle Duitse vrouwen van 18 jaar en ouder op om bij het leger en de luchtmacht dienst te nemen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

06-12-1944:
Woensdag
- (NL) De IJsselbruggen worden gesloten voor mannen van 16 tot 40 jaar.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07-12-1944:
Donderdag
- De Russen bereiken het Balatonmeer in Hongarije.
- Amerikaanse landingen op Leyte, de 77e divisie landt vrijwel zonder tegenstand onder Ormoc. De Japanners trekken terug naar het Ormocdal en worden continu bestookt door vliegtuigen en artillerie.
- Nieuwe regering in RoemeniŽ van generaal Radescu.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08-12-1944:
Vrijdag
- (NL) Overval van de KP op Huis van Bewaring te Leeuwarden, 51 gevangenen bevrijd.
- De Amerikaanse luchtmacht begint het 72-daagse bombardement van Iwo Jima. Dit is het zwaarste en langste bombardement uit de oorlog in de Stille Oceaan.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

09-12-1944:
Zaterdag
- De Russen rukken op naar Boedapest.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10-12-1944:
Zondag
- Het 14e leger bereikt Indaw.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Omstreeks 10-12-1944:
- (NL) Seyss-Inquart geeft goedkeuring aan kerken voor voedselhulp.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11-12-1944:
Maandag
- (BEL) De Duitsers lanceren drie V-2's tegen Antwerpen.
- 435 Amerikaanse bommenwerpers vallen Wenen (Oostenrijk) aan.
- In Duitsland heeft Hitler een bespreking, met de leidinggevende generaals, over het Ardennenoffensief.
- Amerikaanse vliegtuigen vallen de Duitse steden Giessen (met 488 toestellen), Hanau (met 297 toestellen), Mannheim (met 171 toestellen) en Frankfurt (met 319 toestellen) aan.
- Overdag vallen Britse vliegtuigen de Duitse steden Duisburg (met 80 toestellen) en Osterfeld (met 150 toestellen) plus de Stuwdam van Urft (met 238 toestellen) aan.
- In de nacht vallen Britse vliegtuigen de Duitse steden Hamburg (met 28 toestellen) en Hannover (met 38 toestellen) aan.
- Amerikaanse troepen nemen Hagenau (Elzas - Frankrijk) in.
- Konvooi MKS 70 vertrekt van Gibraltar naar Liverpool (Engeland).
- De Amerikaanse onderzeebootjager SC-1059 loopt, in de Bahama's, aan de grond en zinkt.
- Konvooi UGS 63 vertrekt van Hampton Roads (Amerika) naar Gibraltar.
- Het Japanse schip No. 2 Sumiyoshi Maru wordt, in Oost Indische wateren, door Amerikaanse vliegtuigen tot zinken gebracht.
- De Amerikaanse torpedobootjager USS Reid wordt, bij het eiland Leyte (Filippijnen), door Japanse vliegtuigen tot zinken gebracht.
- Bij het eiland Leyte (Filippijnen) brengen Amerikaanse vliegtuigen de Japanse schepen Mino Maru en Tasmania Maru tot zinken.
- Het Japanse schip Shonan Maru wordt, in Filippijnse wateren, door Amerikaanse vliegtuigen tot zinken gebracht.
- Op het eiland Luzon (Filippijnen) worden voorraden voor de guerrillastrijders afgeleverd, door de Amerikaanse onderzeeboot USS Gar, zij neemt tevens spionagemateriaal in ontvangst.
- In de Oost Chinese Zee wordt de Japanse hulponderzeebootjager Cha-76 tot zinken gebracht door de Amerikaanse onderzeeboot USS Sea Owl.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12-12-1944:
Dinsdag
- (BelgiŽ) Commandant Charles Claser overlijdt in het concentratiekamp Gross-Rosen. Claser was een van de oprichters van het Belgisch Legioen.
- Het 8e leger vestigt een bruggehoofd over het Naviglio Kanaal.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

13-12-1944:
Woensdag
- Het 7e leger verovert Niederroedern.
- Het Amerikaanse 3e leger (Patton) verovert Metz.
- Het 2e OekraÔnsche Front passeert Boedapest langs de noordkant en vestigt, 90 kilometer verder, voorposten.
- In Griekenland komen Britse troepen in gewapende strijd met communistische ELAS-partizanen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

14-12-1944:
Donderdag
- (NL) Algeheel verbod op het gebruik van elektriciteit in Noord- en Zuid-Holland.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15-12-1944:
Vrijdag
- Het 14e leger (de Britse 19e en 36e divisie) verovert Indaw.
- De Westelijke Visayan Strijdmacht (de Amerikaanse 24e divisie) landt op Mindoro en begint met de bouw van een vliegveld.
- De Chinezen veroveren Bhamo in Birma.
- De verovering van Sindoro.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16-12-1944:
Zaterdag
- (NL) Oprichting van een Centrale Rederij voor de Voedselvoorziening.
- (BelgiŽ) Een V-2 slaat in op de Rex-cinema te Antwerpen, er vallen 567 doden en 300 gewonden.
- Hitler laat zijn opperbevelhebber veldmaarschalk Von Rundstedt Operatie "Herbstnebel" (ookwel Operatie Wacht-am-Rhein), het Ardennenoffensief (De slag in de Ardennen) beginnen. Dit is het laatste Duitse offensief aan het Westfront (5e en 6e pantserleger) tegen het Amerikaanse 1e en 9e leger. Het loopt uit op een totale Duitse nederlaag.
- De 1ste SS-Pantserdiviesie Leibstandarte Adolf Hitler kan door de Amerikaanse linies breken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

17-12-1944:
Zondag
- Geallieerde versterkingen gaan naar de Ardennen.
- De Amerikaanse 101ste luchtlandingsdivisie komt in Bastogne aan.
- De Panzer Lehr Division staat voor de stadspoorten van Bastogne.
- Massamoord (door soldaten van de gevechtsgroep van SS-overste Joachim Peiper) op Amerikaanse militairen (17 ongewapende krijgsgevangenen) nabij Malmťdy.
- Duitse soldaten die zich als Amerikaanse voordeden worden gevangengenomen de soldaten maakten deel uit van een groep die achter de linies herrie moest schoppen door de Amerikaanse troepen langs andere wegen te sturen, telefoonleidingen door te snijden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

18-12-1944:
Maandag
- De geallieerden proberen het front langs de linie Monschau-Butgenbach-Malmťdy-Stavelot te stabiliseren, de Duitsers blijven door de opening in het front ten zuiden van Butgenbach dringen.
- Honsfeld en BŁllingen vallen in Duitse handen en zij dringen door tot Stavelot.
- Hevige gevechten nabij St. Vith van de Amerikaanse 7e pantserdivisie, de Duitsers snijden de weg St. Vith-Vielsalm af en zij dringen door naar Bastogne en Houffalize.
- De Duitsers rukken op in de Ardennen en heroveren Malmedy, Saint-Hubert, Rochefort en Libramont.
- Friessner vliegt naar Zossen; de tegenaanval bij Boedapest kan alleen na de eerste vorst worden uitgevoerd.
- In het Verre-Oosten bereiken de geallieerden de Chinese grens.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

19-12-1944:
Dinsdag
- Het 6e SS-pantserleger is Luik tot op 20 km genaderd.
- De Duitsers bereiken Houffalize en Bastogne, Bastogne is bijna geheel omsingeld.
- Geallieerde militaire conferentie te Verdun, hier wordt besloten de offensieven in de richting van de Rijn te staken om de vijandelijke saillant in het Ardennengebied terug te dringen.
- De geallieerde troepen houden stand in Stavelot, ze houden de Duitse troepen door felle strijd buiten Stoumont en beveiligen zo het geallieerde hoofdkwartier en de enorme benzinevoorraden in het noordelijker gelegen Spa.
- Zware strijd in het gebied ten oosten van St. Vith.
- De geallieerden trekken zich terug uit de streek rond Diekirch.
- Bradley krijgt het bericht dat het bevel over het geallieerde front ten noorden van de Duitse aanvalswig aan Montgomery wordt overgedragen.
- De 8e pantserdivisie voert een tegenaanval uit op Krawtjenko's 6e tankleger. De aanval mislukt. Manschappen van Dirlewanger's brigade geven zich over of vluchten.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

20-12-1944:
Woensdag
- Het offensief vanhet 2e en 3e OekraÔnsche Front wordt hervat.
- Britse tanks doorbreken het beleg van de RAF-basis Kifissia door ELAS-rebellen (het Nationale Bevrijdingsleger, de militaire afdeling van de Griekse communistische partij).
- Geallieerd offensief in de Golf van Bengalen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

21-12-1944:
Donderdag
- De Duitsers belegeren Bastogne.
- Bijeenkomst van het Hongaarse parlement te Debrecen ter bevestiging van de nieuwe regering van het Nationale Onafhankelijkheidsfront.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

22-12-1944:
Vrijdag
- (BelgiŽ) De redacties en de ateliers van de Volksgazet in Antwerpen worden door een V2 vernielt.
- Een Duitse doorbraak bij Butgenbach en in het Monschaubos wordt tot staan gebracht.
- De Amerikanen trekken zich terug uit St.-Vith na het verlies van 8.000 van in totaal 22.000 man.
- Zware Duitse druk langs de rivier de Salm bij Trois Ponts.
- Brigade-generaal McAuliffe weigert zich met zijn troepen (de 28e infanteriedivisie en de 10e en 101e luchtlandingsdivisie) te Bastogne aan de Duitsers over te geven (op de Duitse vraag tot overgave antwoordt McAuliffe met zijn beroemd geworden: "Nuts"), het slechte weer verhindert de aanvoer van voedsel en munitie door de lucht.
- Duitse troepen bezetten Saint-Hubert en plunderen de stad.
- Het Amerikaanse 3e korps begint het offensief tot ontzet van Bastogne, het rukt op tot Martelange en Burnon.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23-12-1944:
Zaterdag
- Het weer klaart op, geallieerde vliegtuigen bombarderen Duitse stellingen in de Ardennen.
- Manteuffels tanks staan nog maar 16 km van Dinant.
- De Duitsers trekken Rochefort binnen. De Amerikanen moeten zich terugtrekken met grote verliezen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24-12-1944:
Zondag
- (NL) Bekendmaking tot aanmelding van alle mannen van de jaargangen 1905-1928 in de provincies Noord- en Zuid-Holland en Utrecht voor inschakeling in de arbeidsinzet (Liese-Aktion).
- (NL) Bij de NV Dok en Werf Maatschappij Wilton Fijenoord te Schiedam wordt het onvoltooide casco van de kruiser De Ruyter (toen nog De Zeven ProvinciŽn) te water gelaten met het naamsein 'KH 1' (Kreuzer Holland). Het casco was bestemd om als blokschip in de Nieuwe Waterweg tot zinken gebracht te worden, hetgeen evenwel niet is gelukt en na de bevrijding, in mei 1945, werd de romp onbeschadigd teruggevonden.
- Tijdens kerstavond wordt het Belgische troepenschip Lťopoldville vlakbij Cherbourg getorpedeerd door de U 486. Zo'n 515 Amerikaanse soldaten van de 66e Infanterie Divisie komen hierbij om het leven, alsook 5 bemanningsleden, waaronder kapitein Charles Limbor.
- Duitse Arado 234B-bommenwerpers, de eerste straaljager-bommenwerpers, bombarderen een fabriek en rangeerterrein in Luik. De aanval wordt geleid door kapitein Dieter Lukesch.
- Duitse soldaten maken in de Ardennen 32 jongemannen af met een nekschot 1 kan ontsnappen.
- Bastenaken wordt zeker tien maal gebombardeerd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

25-12-1944:
Maandag
- Hr.Ms. Queen Emma vervoert, tezamen met HMS Princess Astrid (2.950 brt.), de 6e Britse luchtlandingsdivisie van Engeland naar Calais om het laatste Duitse offensief in de Ardennen een halt toe te roepen. Er zijn 43 reizen gemaakt, waarbij 30.000 man werden vervoerd en 20.000 mijl werd afgelegd.
- De Duitse opmars naar Dinant wordt bij Celles tot staan gebracht. De Duitse tanks worden op 6 kilometer van de Maas tegengehouden.
- Van 00.00 uur tot 04.00 uur bombardeert de Duitse infanterie de Amerikaanse stellingen.
- Ondanks de zware druk houden de Amerikanen in Bastogne stand.
- Veldmaarschalk von Rundstedt verzoekt Hitler, in verband met de mislukking van het offensief in de Ardennen, de Duitse troepen terug te trekken tot aan de Westwall, Hitler gelast echter de aanval voort te zetten.
- De georganiseerde tegenstand op Leyte wordt beŽindigd.
- Churchill en Eden arriveren in Athene.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26-12-1944:
Dinsdag
- Het Duitse opperbevel wordt door nieuwe Russische offensieven gedwongen ťťn van zijn divisies uit de Ardennen terug te trekken en naar het oostelijk front te sturen. In de volgende dagen zouden nog meer divisies dezelfde weg gaan.
- In Astme raakt Patton door de Duitse omsingeling. Generaal Paton ontzet in een tankslag de ingesloten Amerikaanse 101e Airborne Divisie in Bastenaken.
- Het Amerikaanse 1e en 3e leger doen ten zuiden van het Duitse Ardennenoffensief tegenaanvallen. De 4e tankdivisie van het 3e leger bevrijdt Bastogne nadat Hitler door zijn generaals verteld is dat Antwerpen onhaalbaar is. De Duitsers kunnen alleen nog iets van een overwinning behalen als het 5e en 6e pantserleger noordwaards trekken, ten westen van Luik de Maas oversteken en vervolgens verder naar Aken optrekken. Dan moet Bastogne wel veroverd worden en zal er door een aanval uit het noorden contact met de pantserlegers gemaakt moeten worden.
- Het 18e tankkorps sluit zich aan bij het 2e OekraÔnsche Front bij Esztergom.
- Churchill en Eden voeren in Athene besprekingen met vertegenwoordigers van de Griekse regering en communistische partizanen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

27-12-1944:
Woensdag
- (NL) Het college van vertrouwensmannen besluit tot principiŽle afwijzing van het aanvragen van Ausweise in het kader van de Liese-Aktion (zie 24-12-1944).
- (BelgiŽ) 27 V-bom inslagen in Antwerpen op ťťn dag.
- De Amerikaanse troepen in Bastogne worden ontzet.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

28-12-1944:
Donderdag
- (NL) Mussert ontslaat Van Geelkerken en Rost van Tonningen als plaatsvervangend leiders van de NSB en zet hen uit de beweging.
- (BelgiŽ) Per Besluitswet voert de regering Pierlot een nieuw stelsel van sociale zekerheid in met ingang van 1 januari 1945.
- Het Mindoro-vliegveld wordt in gebruik gesteld.
- De Hongaarse regering van het Nationale Onafhankelijkheidsfront in Debrecen verklaard Duitsland de oorlog.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

29-12-1944:
Vrijdag
- (NL) Vanuit Nederland worden 10 V-2 tegen Engeland gelanceerd.
- (NL) In Rotterdam (Nederland) wordt, overdag, de S-boot / U-boot bases (Waalhaven) door 16 Britse vliegtuigen aangevallen.
- (BEL) De Duitsers lanceren 13 V-2's tegen Antwerpen (BelgiŽ).
- Het Russische schip T-883 wordt, in de Noordelijke IJszee, tot zinken gebracht door de U-995.
- In de Baltische Zee wordt het Zweedse schip Venersborg, door de Russische onderzeeboot K-56, tot zinken gebracht.
- Koblenz (Duitsland) wordt, overdag, aavgevallen door 287 Britse vliegtuigen.
- In de nacht vallen Britse bommenwerpers in Duitsland Troisdorf (met 197 stuks) en Scholven (met 346 stuks) aan.
- In Het Kanaal wordt het Amerikaanse schip Arthur Sewall, door de U-772, zo zwaar beschadigd dat zij van de sterkte wordt afgevoerd.
- In Het Kanaal wordt het Amerikaanse schip Black Hawk, door de U-772, zo zwaar beschadigd dat zij aan de grond wordt gezet en als verloren beschouwd kan worden.
- Konvooi HX 329 vertrekt van New York City (Amerika) naar Liverpool (Engeland).
- Konvooi UGS 65 vertrekt van Hampton Roads (Amerika) naar Gibraltar.
- Het Japanse schip Lighter No. 130 wordt, in Oost Indische wateren, door de Amerikaanse onderzeeboot USS Hawkbill tot zinken gebracht.
- Amerikaanse militairen nemen Villaba, op het eiland Leyte (Filippijnen), in.
- Het Britse leger neemt Kanbalu en Sabanatha (Birma) in.
- In de Indische Oceaan brengt de Britse onderzeeboot HMS Seascout de Japanse schepen No. 6 Nichitai Maru en No. 10 Kashiwa Maru tot zinken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-12-1944:
Zaterdag
- Hr.Ms. Van Kinsbergen keert, vanuit New York (zie 00-09-1944), terug te Willemstad (CuraÁao).
- Bij Bastogne hervat Patton zijn noord-oostelijke aanval richting Houffalize. Hij beschikt over zes divisies. Tegelijkertijd lanceert generaal Hasso von Manteuffel, commandant van het Duitse 5e pantserleger, een grote aanval om naar Bastogne door te stoten (twee Duitse pantserdivisies proberen de Amerikaanse corridor af te snijden). De strijd is hevig, maar patton's leger houdt stand en slaat de aanval af.
- Het 14e leger verovert Kaduma.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

31-12-1944:
Zondag
- Mosquito's van de R.A.F. vallen het Gestapo-hoofdkwartier in Oslo aan.
- Papandreou treedt af en Aartsbisschop Damaskinůs wordt regent van Griekenland.
- De voorlopige Hongaarse regering (onder supervisie van Moskou) in de stad Drebrecan, verklaart de oorlog aan Duitsland.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

TERUG