DE TIJDLIJN DER
TWEEDE WERELDOORLOG

OKTOBER 1941

TERUG

 

00-10-1941:
- In oktober worden in ServiŽ massaal joodse mannen gearresteerd en geŽxecuteerd.
- In oktober wordt het zigeunergetto van Belgrado gevormd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

01-10-1941:
Woensdag
- (NL) Aankomst van Hr.Ms. Isaac Sweers te Gibraltar. Nog dezelfde dag werd vertrokken met een konvooi van 21 koopvaardijschepen die, zonder verliezen, naar Freetown, en weer terug, werden geŽscorteerd.
- In Vilnius in Litouwen worden 3.000 Joden opgepakt en in de bossen van Ponary doodgeschoten.
- Bij Odessa landen Duitse strijdkrachten met gliders achter de Sovjet linies.
- De Finse strijdkrachten veroveren Petrozavodsk ten westen van het Onega meer.
- Een Engels-Amerikaanse commissie onder leiding van Lord Beaverbrook en Averell Harriman is in Moskou overeengekomen de militaire hulp aan de Sovjet-Unie in 1942 te vergroten. Deze overeenkomst wordt op 4 oktober door Washington en Londen bevestigd.
- Japanse vlootmanoeuvres, waarin de mogelijkheden van uitvoering van een operatie in de Stille Oceaan worden getoetst.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

02-10-1941:
Donderdag
- (NL) Hr.Ms. Campbeltown wordt uit dienst gesteld en aan de Britse Marine teruggegeven, in verband met het bemannen van de nieuw aangekochte torpedobootjagers Hr.Ms. Van Galen en Hr.Ms. Tjerk Hiddes.
- De Duitsers stellen de K1 - (K I) in dienst (zie 03-08-1939).
- Unternehmen Taifun gaat van start. Hoofddoel van de operatie is de verovering van Moskou (RUS). In het zuiden de zee van Azov. 1.900.000 man tegen 1.300.000 sovjets, 19.000 Duitse kanonnen tegen 5.700, 1.700 tanks tegenover 850 sovjet tanks en 1.500 Duitse vliegtuigen tegen 1.000. Met 6 legers valt de legergroep Midden onder veldmaarschalk Von Boch aan. Het plan voorziet in het insluiten van de Sovjet strijdkrachten in 2 Kessels, 1 bij Vyana en 1 bij Briansk.
- De slag bij Brjansk tussen Russische troepen en de Duitse legergroep Midden. In totaal worden 664. 000 Russen krijgsgevangen gemaakt.
- Bij Zagare in Litouwen worden 2.146 Joden door SS Einsatzkommandos met machinegeweren vermoord.
- De Verenigde Staten overhandigen een antwoordnota op de Japanse voorstellen van 25 september.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

03-10-1941:
Vrijdag
- (NL) De nacht van 3 op 4 oktober - Bij een bombardement van de Rotterdamse havenbekkens door RAF, 118 doden, 70 zwaar- en 120 lichtgewonden door missers en afzwaaiers, die op woonwijken terecht komen.
- (NL) Verordening in Nederland betreffende de dwangarbeid van de Joodse bevolking in Duitsland.
- In Parijs blazen Nazi sympatisanten 6 synagoges op.
- Duitse troepen veroveren Tsarkoe Selo bij Leningrad en het industriŽle centrum Orel.
- Hitler houdt een voorbarige overwinningsrede tot het Duitse volk waarin hij o.m. zegt: "Heden verklaar ik -en ik doet dat zonder enig voorbehoud- dat de vijand in het oosten is vernietigd en nimmer meer zal opstaan".
- Paus Pius XII veroordeelt de gedwongen sterilisatie en de racistische huwelijkswetgeving in Duitsland.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

04-10-1941:
Zaterdag
- In Noorwegen waarschuwt de Duitse bezetter het Noorse volk om mee te werken of anders hongersnood tegemoet te zien na groeiende onrust en rellen.
- In Vichy Frankrijk zet Maarschalk Petain het doodvonnis van Paul Colette, die een probeerde een aanslag te plegen op Pierre Laval en Marcel Deat, om in levenslange gevangenisstraf.
- In Vichy Frankrijk stelt Maarschalk Petain een eenheidsvakbond verplicht voor alle werkenden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05-10-1941:
Zondag
- Slag bij Wjasma tussen Russische troepen en de Duitse legergroep Midden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05/10-10-1941:
Zondag / Vrijdag
- Slag om de zee van Azow.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

06-10-1941:
Maandag
- Het Duitse 2e Leger en de 2e Panzergruppe sluiten de Kessel van Bryansk. 3 Sovjetlegers zijn ingesloten. Het Russische 9e en 18e leger zit in de val bij Melitopol.
- Legergroep Midden neemt bij verassing Orel in.
- In AustraliŽ vormt Labourleider John Curtis een nieuw Labour kabinet en wordt zelf premier.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07-10-1941:
Dinsdag
- Pantser voorhoede-eenheden (de 3e en 4e Panzergruppen) snijden de gebieden Vyazma en Brjansk, 60 km van Moskou (RUS), af. 6 Sovjetlegers zijn ingesloten.
- Hitler verbiedt de aanvaarding van een capitulatie van Moskou.
- In Rovno in Polen worden 17.000 Joden doodgeschoten.
- Finland weigert toe te geven aan geailleerde druk om de strijd tegen de Sovjet-Unie te staken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07/08-10-1941:
Dinsdag / Woensdag
- (NL) Jodenrazziaís in de Achterhoek, Arnhem, Apeldoorn en Zwolle.
- Begin van de herfstregenperiode aan het Oostelijk front (raspoetiza). De modder begint de Duitse opmars ernstig te vertragen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07/20-10-1941:
Dinsdag / Maandag
- Door de zogenaamde Kessels van Vyasma en Briansk worden 673.000 Sovjet soldaten en 1254 tanks ingesloten. Hierdoor wordt de Duitse opmars vertraagd en krijgen de Sovjets de tijd hun verdediging te versterken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08-10-1941:
Woensdag
- Begin van de bouw van het KL (concentratiekamp) Birkenau in Polen.
- In China komen Chinese troepen aan bij Yuezhou en beŽindigen zo de 2e slag om Changsa.
- In Parijs wordt jacht gemaakt op joden, 100 vooraanstaande vertegenwoordigers van de joodse gemeenschap worden gearresteerd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

09-10-1941:
Donderdag
- Turkije tekent een handelsverdrag met Duitsland om grondstoffen te leveren in ruil voor afgewerkte producten.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10-10-1941:
Vrijdag
- (NL) 1.000 WA-mannen worden in een radiorede door Mussert toegesproken i.v.m. hun vertrek naar het Oostfront.
- Generaal Zhukov (Zjoekov) neemt het bevel op zich van de verdediging van Moskou (opperbevelhebber van het Westfront).
- Einde van de slag om de zee van Azow, deze begon op 5 oktober 1941.
- Lord Louis Mountbatten wordt hoofd van de Gecombineerde Operaties (diezelfde Lord werd in augustus 1979 het slachtoffer van een bomaanslag door het IRA).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11-10-1941:
Zaterdag
- (NL) BeŽdiging van de 1.000 WA-mannen die naar het Oostfront vertrekken.
- De Macedonische bevolking begint een gewapende opstand met partizanenacties in Pripep.
- De Sovjet tank T34 komt voor het eerst in actie op het Moskou front.
- 106.365 Russen begeven zich in krijgsgevangenschap.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12-10-1941:
Zondag
- (BelgiŽ) De bezetter neemt al het Belgische non-ferro metaal in beslag.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12/13-10-1941:
Zondag / Maandag
- De RAF voeren hun eerste grootschalige nachtbombardement op Neurenberg uit.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12/26-10-1941:
Zondag / Zondag
- Het Australische garnizoen van het belegerde Tobruk wordt afgelost door de Britse 70e Infanterie Divisie via zee. Bij deze operatie gaat tenminste 1 schip, de mijnenlegger HMS Latona, verloren.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

13-10-1941:
Maandag
- (NL) De legercommandant van het Indische leger, luitenant-generaal G.J. Berenschot komt bij een vliegtuigongeluk om het leven. Hij wordt opgevolgd door generaal-majoor H. ter Poorten.
- Kalinin wordt door de Duitsers bezet.
- De Russische ministers worden uit Moskou naar het Oosten geŽvacueerd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

14-10-1941:
Dinsdag
- Vernietiging van de tegenstand in het gebied Vyazma.
- Hitler beveelt tot insluiting van Moskou.
- Begin van de eerste massadeportatie uit Duitsland naar Kowno, Lodz, Riga en Minsk.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15-10-1941:
Woensdag
- Het Duitse leger nadert Moskou.
- Evacuatie van de Sovjet regeringsdiensten en het Corps Diplomatique vanuit Moskou naar Kujbishev aan de Wolga. Stalin blijft in Moskou.
- Einsatzgruppe A, een der 4 Einsatzgruppen, die de Duitse legers bij hun veroveringstocht in het oost volgden meldt: in Litauen zijn tot nu toe 71.105 joden geliquideerd, in Letland zijn 30.000 joden geŽxecuteerd en in Riga zijn er 500 onschadelijke gemaakt. In hetzelfde rapport staat te lezen dat van 22 juni tot 15 oktober 1941 al 135.576 personen werden geŽxecuteerd.
- Odessa Door Duitse en Roemeense troepen veroverd.
- Aftreden van het Japans kabinet-Konoye.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15/16-10-1941:
Woensdag / Donderdag
- De Sovjets evacueren Sevastopol.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16-10-1941:
Donderdag
- (BelgiŽ) Leon Degrelle trekt met zijn Waals Legioen naar het oostfront het bestond uit 18 officieren en 850 Waalse onderofficieren en soldaten.
- De Russische regering vertrekt uit Moskou naar Koeybysjew.
- Meer dan een half miljoen mannen, vrouwen en kinderen voltooien de nieuwe verdedigingsring rond Moskou.
- Begin van de systematische deporatie van Joden naar Polen en Oost-Europa.
- Eerste deportatie van joden uit het protectoraat Bohemen-MoraviŽ naar vernietigingskampen.
- Inname van Odessa. Duitse en Roemeense troepen trekken Odessa binnen. Enkele uren tevoren zijn de laatste Sovjet troepen over zee ontsnapt.
- De Japanse premier Prins Fumimaro Konoye treedt af, hij word opgevolgd door generaal Hideki Todjo.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

17-10-1941:
Vrijdag
- De Amerikaanse 'Kearny' wordt door een U-boot aangevallen tijdens een escorte van konvooi S.C.48.
Oprichting van het Servisch comitť voor de bevrijding van het volk in Uzice.
- (NL) In Nederland wordt de doodstraf voor saboteurs ingesteld.
- Gevechten bij Charkow en Belgorod door de Duitse legergroep Zuid.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

18-10-1941:
Zaterdag
- Generaal Hideki Tojo, Japanse minister van oorlog wordt benoemd als nieuwe premier. Hiermee wordt de kans op oorlog aanzienlijk vergroot (zie ook 16 -10). Vorming van het kabinet-Todjo. De keizer verklaart het besluit van 6 september nietig: daarmede verkrijgt het nieuwe kabinet-Todjo de vrije hand in het bepalen van de Japanse politiek.
- (tot 4 juli 1942) Slag om de Krim door legergroep Zuid.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

19-10-1941:
Zondag
- Taganrog aan de Zee van Azov valt in Duitse handen.
- Troepen vanuit SiberiŽ en het Verre Oosten komen aan in Moskou.
- Voor de Afrikaanse westkust wordt het Amerikaanse koopvaardijschip Lehigh door een Duitse onderzeeŽr tot zinken gebracht.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

20-10-1941:
Maandag
- (NL) Presidium Joodsche Raad aanvaardt de opdracht om een jodenkarthotheek op te bouwen.
- (NL) Verdere beperking van uitoefening van beroepen door joden.
- De laatste tegenstand in het gebied Brjansk is gebroken.
- Stalin kondigt de staat van beleg af voor Moskou. Maarschalk Zjoekov neemt de verdediging van de stad op zich.
- In Nantes vermoordden verzet-strijders de plaatselijke commandant, luitenant-kolonel Karl Holz. (Op 21 oktober worden als vergelding 50 gijzelaars door de Duitsers geŽxecuteerd).
- Begin van de voorbereidingen van de Japanse marine voor een verrassingsaanval op Pearl Harbor, indien de onderhandelingen met de Verenigde Staten mislukken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

21-10-1941:
Dinsdag
- Achtervolgingsgevechten tot Kalinin door de Duitse legergroep Midden.
- Maarschalk Zjoekow is aangesteld als bevelhebber van de verdediging van Moskou (RUS).
- Bij Kragujevac in ServiŽ worden 2.300 Serven afgeslacht door Duitsers en plaatselijke fascist militie als vergelding voor partizanen aanvallen.
- In Nantes worden als vergelding, voor de moord op de plaatselijke commandant, luitenant-kolonel Karl Holz (20-10-1941), 50 gijzelaars door de Duitsers geŽxecuteerd.
- In Bordeaux zijn 100 mensen in gijzeling genomen en een uitgaansverbod is afgekondigd nadat een Duitse officier bij een aanslag om het leven is gekomen.
- 27 Franse gijzelaars worden in Chateaubriant vermoord.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

22-10-1941:
Woensdag
- (NL) Oprichting van de Nederlandsche Landstand. (zie ook 23-10-1941).
- (NL) Verordening verschijnt dat de joden de niet-joodse verenigingen moeten verlaten.
- (NL) Verbod voor joden in Nederland tot uitoefening van een grote serie van beroepen; ze moeten voor iedere beroepsuitoefening een vergunning hebben en ze mogen geen Arisch personeel houden.
- De Duitsers bezetten Charkow.
- In Odessa sterft de Roemeense commandant, generaal Glugoscianu en 50 leden van zijn staf als gevolg van een bomaanslag. Als vergelding worden 5000 Joden in en buiten de stad afgeslacht.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23-10-1941:
Donderdag
- (NL) Oprichting van de "Nederlandse Landstand" (zie ook 22-10-1941).
- (NL) De Duitsers stellen de K2 - (KII) in dienst (zie 00-00-1939).
- (NL) Het wrak van Hr.Ms. Van Galen, die op 10-05-1940 in de Rotterdamse Waalhaven was gezonken, wordt door de firma W.A. van der Tak gelicht en in Hendrik Ido Ambacht gesloopt, haar ketels werden voor een centrale gebruikt.
- Het Sovjet commando systeem wordt gereorganiseerd: Zhukow wordt verantwoordelijk voor de noordelijke sector, Timoschenko voor de zuidelijke sector.
- De Gestapo arresteert de domproost van de Hedwigkathedraal in Berlijn, Bernard Lichtenberg vanwege zijn vele protesten tegen de regering.
- In Londen vraagt generaal de Gaulle het Franse verzet te stoppen met aanslagen op Duits militair personeel om verdere vergeldingen tegen het Franse volk te voorkomen.
- 50 Franse gijzelaars in Chateaubriant vermoord (in totaal zijn in Frankrijk meer dan 29.000 gijzelaars geŽxecuteerd).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24-10-1941:
Vrijdag
- Adolf Eichmann keurt een plan goed om Joden te vergassen met uitlaatgassen in speciaal daarvoor aangepaste auto's.
- Kharkov (Charkow) wordt veroverd door Duitse troepen.
- In Bordeaux worden 50 gijzelaars geŽxecuteerd.
- Voltooiing van een ontwerp voor een Duits offensief in de richting van Kaukasus.
- De val van Charkow.
- Inname van Koersk door de legergroep Midden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

25-10-1941:
Zaterdag
- Het Britse slagschip HMS "Prince of Wales" vertrekt uit Engeland met bestemming Singapore om daar het vlaggeschip te worden van de nieuwe Britse vloot in het Verre Oosten.
- Churchil veroordeelt de Duitse vergeldingsexecuties in bezette gebieden.
- Door de invallende winter komt het front voor Moskou tot stilstand.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26-10-1941:
Zondag
- Konvooi HG 75. Om 03.54 uur wordt, door een torpedo van de U-83, het Britse fighter catapult ship HMS Ariguani zwaar beschadigd (2 doden, de overlevenden, inclusief de overlevenden van de 2 dagen geleden getorpedeerde SS Carsbreck, worden door het Britse korvet HMS Campion aan boord genomen. HMS Ariguani wordt naar Gibraltar gesleept, uit dienst gesteld, gerepareerd en als koopvaardijschip, in januari 1944, weer in de vaart genomen.
- Konvooi HG 75. De U-71 vuurt 4 torpedo's af op een onbekend escorteschip, alle 4 missen zij hun doel. Het escorteschip gaat met dieptebommen in de tegenaanval (7 uren lang), de U-71 loopt hierbij ernstige schade op en is gedwongen om naar haar basis terug te keren.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26/27-10-1941:
Zondag / Maandag
- De RAF voert een nachtelijke aanval uit op Hamburg met 115 toestellen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

27-10-1941:
Maandag
- In Kalisz in Polen worden 290 Joden uit een bejaardenhuis vergast met uitlaatgas in een eerste proef met een speciaal daarvoor aangepaste auto.
- Bij Kovno in Litouwen worden 9.000 Joden, waaronder 4.273 kinderen door Duitse Einsatzkommando's vermoord.
- De Duitsers veroveren Kramatorsk.
- De Duitsers breken door op de Krim en bereiken Sevastopol.
- President Roosevelt onderstreept in een rede nog eens zijn shoot-on-sight-order.
- Defensieve gevechten ten westen van Moskou door de Duitse legergroep Midden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

28-10-1941:
Dinsdag
- (NL) De Joodse CoŲrdinatie Commissie moet verdwijnen.
- (NL) De Secretarissen-Generaal Schrieke, Frederiks en Hirschfeld roepen op tot gehoorzaamheid.
- Het Duitse 11e leger breekt door naar de Krim.
- De Duitse generaal Guderian voert een hernieuwde aanval op Moskou uit, maar komt door de modder niet vooruit.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

29-10-1941:
Woensdag
- Operatie Typhoon. Om 16.00 uur bereikt Kampfgruppe Eberbach, onderdeel van de Duitse 4e Pantser Divisie, Tula (het zuidoostelijk eind van de Mozhaysk linie, 100 mijl van Moskou). Kampfgruppe Eberbach is deze week 75 mijl gevorderd ondanks de modder en het taaie verzet van de Russen. De verkenners worden in de zuidelijke buitenwijken door de Russen teruggedreven, waarop Eberbach besluit om zijn aanval tot dageraad uit te stellen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-10-1941:
Donderdag
- (BelgiŽ) VNV'er Hendrik Elias wordt burgemeester van Gent.
- Bock valt, vanuit het noordwesten, Moskou (RUS) aan.
- De Duitse troepen stoppen met aanvallen over land op Moskou om het opdrogen en harder worden van de grond af te wachten.
- President Roosevelt van de USA verleent de Sovjet-Unie een rentevrije lening van $1.000 miljoen dollar om uitrusting te kunnen kopen via de Lend-Lease regeling.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

31-10-1941:
Vrijdag
- Ten westen van IJsland, tijdens escorte van konvooi H.X.156, wordt de Amerikaanse torpedobootjager USS Reuben James door de Duitse onderzeeŽr U-552 getorpedeerd. 115 van de 160 man tellende bemanning komen om. Het is het eerste Amerikaanse oorlogsschip dat wordt getroffen.
- Vanuit Estland rapporteert SS Commandant Erich von dem Bach-Zalewski aan Berlijn dat er in Estland geen Joden meer overgebleven zijn.
- De Duitse Luftwaffe bombardeert Moskou met 45 bombardementsvluchten.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

TERUG