DE TIJDLIJN DER
TWEEDE WERELDOORLOG

SEPTEMBER 1941

TERUG

 

00-09-1941:
- (NL) In september 1941 zijn er razzia's op Nederlandse joden in Enschede en Arnhem.
- Oprichting van de, Franse, ondergrondse Francs-Tireurs et Partisans.
- Organisatie van het Noorse verzet in een burgerlijke (het Vaderlands Front) en een militaire afdeling (Milorg = Militair Organisasjogen).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

01-09-1941:
Maandag
- (NL) Joodse kinderen mogen alleen nog maar naar aparte joodse scholen. In Amsterdam ging deze maatregel per 1 oktober in.
- (NL) Werkzaamheden van de gemeenteraden en Provinciale Staten geschorst.
- Politieverordening voor de Kennzichnung der Juden (invoering van de Jodenster voor alle joden van zes jaar en ouder in het Derde Rijk. Zij mogen zonder toestemming van de politie hun woonplaats niet verlaten de verordening wordt van kracht op 19/09/41)
- Leningrad wordt voor het eerst beschoten en veertien dagen later is ze omsingeld.
- De Finnen bereiken hun grens van 1939, Veldmaarschalk Mannerheim neemt het besluit over de grens via de Karelische landengte zover op te rukken, dat er een tactisch gunstiger, krachten besparende linie kan gevormd worden (insluiting van Leningrad vanuit het noorden).
- Timosjenko voert een tegenaanval uit in het gebied rond Gomel.
- De Amerikaanse Marine moet schepen van elk land escorteren.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

02-09-1941:
Dinsdag
- Er wordt een Russische aanval gedaan op het Bryansk Front op de flank van Guderian die op weg was naar Rogatsjov.
- Beraadslaging over de geallieerde hulpverlening aan Rusland in Moskou. Als vertegenwoordiger van Roosevelt neemt Hopkins aan de vergadering deel, als vertegenwoordiger van Churchill treedt Lord Beaverbrook op.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

03-09-1941:
Woensdag
- De eerste proefneming met Zyklon B. Massamoord met gifgas in het kamp Auschwitz. Ongeveer 600 Russische krijgsgevangenen en 298 zieke gevangenen worden in de bunkercellen van blok 11 opgesloten. Het Zyklon B wordt naar binnen geworpen. De volgende dag constateert rapporteur Palitzsch dat er nog enigen in leven zijn: er wordt opnieuw een hoeveelheid Zyklon B naar binnen geworpen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

04-09-1941:
Donderdag
- De Amerikaanse torpedojager 'Greer' wordt ten zuiden van IJsland aangevallen door de 'U-652', die twee torpedo's afvuurde. De Greer werd niet geraakt. Hierop vaardigt president Roosevelt op 11/09 de shoot-on-sight-order uit.
- Finse troepen bereiken hun vooroorlogse verdedigingslinies.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05-09-1941:
Vrijdag
- De Duitsers voltooien de verovering van Estland.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

06-09-1941:
Zaterdag
- Hr.Ms. Van Kinsbergen is, na het algeheel onderhoud (zie 24-07-1941), weer voor de dienst gereed en keert vanuit Liverpool naar de West terug.
- De Japanse kroonraad besluit tot de uitvoering van de nationale politiek, dat wil zeggen het risico van een oorlog met de Verenigde Staten, Engeland en Nederland op de koop toe te nemen, indien de onderhandelingen moet Amerika op 10/10 niet bevredigend zijn.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07-09-1941:
Zondag
- (NL) In de nacht vallen de Britten 4 uur lang Berlijn aan. Flight Lieutenant Peter Stevens (Een Duitse jood geboren als Georg Franz Hein, nu als vlieger in de RAF) maakt nabij Amsterdam een noodlanding met zijn beschadigde Handley Page Hampden bommenwerper. Hij wordt de volgende dag gevangen genomen en vertoeft de rest van de oorlog in krijgsgevangenen kampen.
- Voor de kust van Norfolk (Engeland) vallen de Duitse motor torpedo boten S.48, S.49, S.50, S.52 en S.107 een konvooi aan en brengen het Britse schip SS Duncarron (9 doden) en het Noorse schip SS Eikhaug (15 doden en 4 mensen worden gered) tot zinken
- In een Italiaans konvooi van Tripoli naar Benghazi (LibiŽ) wordt op 50 mijl ten westen van Benghazi het Italiaanse SS Sirena door de Britse onderzeeboot HMS Thunderbolt tot zinken gebracht.
- Fairey Albacore vliegtuigen van het Britse vliegdekschip HMS Victorious (Operation EGV1) hebben weinig succes tegen de Duitse scheepvaart nabij Tromso (Noorwegen).
- Om 01.30 uur, onderscheppen de Britse kruisers HMS Nigeria en HMS Aurora, in de Hammerfjord (noord Noorwegen), een Duits konvooi. Zij brengen de Duitse kanonneerboot Bremse tot zinken. De boeg van HMS Nigeria wordt beschadigd (of doo de Bremse te rammen of door een Russische mijn) en keert, met een snelheid van ten hoogste 8 mijl, terug naar Scapa Flow. HMS Nigeria blijft tot 15 december op de Tyne werf in reparatie.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08-09-1941:
Maandag
- Schlusselberg valt in Duitse handen, Leningrad's laatste landverbinding is afgesloten.
- Verovering van de Baltische eilanden door de Duitse legergroep Noord.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

09-09-1941:
Dinsdag
- Inzet van de rechtstreekse aanval op Leningrad door de troepen van generaal von Leeb, Leningrad moet zo spoedig mogelijk, ongeacht de verliezen, veroverd worden.
- Russisch-Engelse overeenkomst met PerziŽ, volgens welke het land in bezettingszones wordt verdeeld (het noorden Russisch, het zuiden Engels, het midden neutraal).
- Engeland bezet Spitsbergen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10-09-1941:
Woensdag
- De 3de Panzerdivision verslaat het 40ste leger rond Konotop aan de Sula-rivier.
- Manoeuvres van de Japanse marine onder leiding van de opperbevelhebber van de verenigde vloot admiraal Yamamoto.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11-09-1941:
Donderdag
- (NL) Razzia's op Joodse mannen in Arnhem en Enschede. 200 joden worden opgepakt en naar Mauthausen overgebracht. Binnen enkele maanden komen de overleidensberichten van hen binnen.
- (BelgiŽ) Koning Leopold III treedt voor de tweede maal in het huwelijk, met Lilian Baels (dochter van de gouverneur van West-Vlaanderen).
- President Roosevelt vaardigt de shoot-on-sight-order uit tegen schepen van de As-mogenheden, die zich in het zeegebied wagen, waarvan de bescherming noodzakelijk is voor de verdediging van Amerika (zie 04-09).
- Op last van Stalin wordt maarschalk Zjoekow naar Leningrad gezonden om het commando van Worosjilow over te nemen, hij zal het front bij Leningrad stabiliseren.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12-09-1941:
Vrijdag
- De 1ste Panzergruppe breekt door de verdediging van het 38ste leger. Op 16 september is ze omsingeld.
- De eerste sneeuw valt aan het Oostelijk Front, deze vertraagd het Duitse offensief.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

13-09-1941:
Zaterdag
- (BelgiŽ) Tegen het feit dat wel de Vlaamse maar niet de Waalse krijgsgevangenen worden vrijgelaten, tekenen de secretarissen-generaal protest aan.
- Gevecht om Kiew tussen de Russische legers en de Duitse legergroep Zuid.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

14-09-1941:
Zondag
- (NL) Tijdens de missen wordt het mandement tegen de gelijkschakeling van de Katholieke Nederlandsche Boeren- en Tuindersbond en van het Katholiek Onderwijzersverbond voorgelezen.
- (NL) (Artsenverzet) Van de 5.800 leden van de Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst zeggen 3.400 het lidmaatschap op.
- (NL) Jodenrazzia in Twente.
- Hr.Ms. Isaac Sweers komt, in het Kanaal van Bristol, in aanvaring met de Britse torpedobootjager HMS "Brocklesby", waarbij lichte schade aan stuurboords schroefbeschermer werd opgelopen. Nog dezelfde dag werd uit het Verenigd Koninkrijk vertrokken naar Gibraltar om te worden ingedeeld bij "Force H" voor deelname aan "operatie Halberd", een belangrijk militair transport met bestemming Malta, onder commando van vice-admiraal Sir James F. Sommerville.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15-09-1941:
Maandag
- (NL) Verordening van de Nederlandse commissaris-generaal Schmidt over het optreden van Joden in het openbaar. De bewegingsvrijheid van joden verder beperkt. Zij mogen niet langer parken, dierentuinen, schouwburgen, cabarets, bioscopen, concerten, bibliotheken en leeszaken betreden. Op deze plaatsen worden bordjes met de tekst "Veroden voor joden" geplaatst.
- (NL) Verplichte registratie van joods grondbezit bij de bank Lippmann-Rosenthal.
- Hr.Ms. Campbeltown komt in actie bij het blussen van een brand aan boord van de Noorse tanker 'Vinga', dat door een Duits vliegtuig was aangevallen. Voor deze actie werd later een tevredenheidsbetuiging ontvangen van de Bevelhebber Der Zeestrijdkrachten.
- De tanks van Kleist en Guderian verzamelen zich bij Lokhvitsa en laten vier Sowjet-legers in de val lopen.
- Het beleg van Leningrad begint.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16-09-1941:
Dinsdag
- (NL) Joden mogen niet langer reizen zonder reisvergunning.
- (NL) Verbeurdverklaring van de vermogenswaarde van de levende leden van het Huis van Oranje-Nassau.
- Von Leeb neemt Pusckin in nadat hij door de laatste defensielinie buiten Leningrad geraakt was.
- OKW-bevel (door Keitel) inzake vergeldingsmaatregelen bij verzet tegen de Duitse bezettingsmacht in de bezette gebieden in het oosten (als vergelding voor het leven van een Duitse soldaat moeten telkens 50 tot 100 communisten worden gedood).
- De sjah van Perzie, Reza Pahlewi, treedt ten gunste van zijn 22-jarige zoon Mohammed Rea af en begeeft zich in ballingschap naar Zuid-Afrika waar hij in juli 1944 sterft.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

17-09-1941:
Woensdag
- Stawka (van het Russische algemeen hoofdkwartier) geeft, te laat, bevel tot Russische terugtocht uit Kiew. De Duitsers maken hier ruim 650.000 Russen krijgsgevangen.
- Engelse en Russische troepen bezetten Teheran; zij verlaten echter de volgende dag de stad, omdat deze tot de neutral zone behoort (zie 9/9/41).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

18-09-1941:
Donderdag
- De Engelse onderzeeer Upholder brengt twee grote Italiaanse troepentransportschepen tot zinken.
- Het Japanse keizerlijke oppercommando geeft bevel tot voorbereiding voor operaties op de Stille Oceaan.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

19-09-1941:
Vrijdag
- (NL) NSB ageert tegen de NSNAP-Van Rappard.
- Het 6e Duitse leger uit het 29e Legerkorps neemt de Russische stad Kiev in.
- Poltawa door de Duitsers ingenomen.
- De verordening wordt van kracht waarbij alle joden in Duitsland verplicht zijn op straat een jodenster te dragen. Dit geldt voor alle joden vanaf zes jaar.
- Een Bekanntmachung bepaalt dat alle politieke gevangenen beschouwd worden als gijzelaars en verantwoordelijk gesteld worden voor onopgeloste dodelijke aanslagen op Duitse militairen, leden van Duitse politie of gelijkgestelden. Voor een gedode Duitser zouden er minimum 5 gijzelaars geŽxecuteerd worden. In de eerste plaats werden die gevangenen genomen wiens dossier zo belastend was, dat ze door een Duitse rechtbank ter dood zouden veroordeeld worden. Onschuldige burgers konden wel na een bepaalde actie tegen Duitsers aangehouden worden en als krijgsgevangenen worden behandeld, maar zouden nooit de doodstraf riskeren.
- In shitomir worden 3.145 joden geliquideerd.
- Na de verovering van Kiew houden de Duitsers er een Grossaktion: troepen van de Wehrmacht vermoorden ruim 52.000 mannen en vrouwen, onder wie 34.000 joden.
- Begin van de massale executies der Einsatzgruppen in het oosten. ca. 1 miljoen mensen wordt door deze acties vermoord.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

20-09-1941:
Zaterdag
- Bij Kiev sneuvelen de Russische generaalveldmaarschalk Kirponos, chef van de generale staf en luitenant-generaal Tupikow
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

21-09-1941:
Zondag
- De Duitse troepen graven hun stellingen in rond Leningrad.
- Heydrich vaardigt instructies uit voor de chefs van de Gestapo over de concentratie van de Poolse joden in getto's.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

22-09-1941:
Maandag
- (NL) Joden mogen niet langer actief zijn in stichtingen en verenigingen zonder economisch doel.
- Koning George II van Griekenland arriveert, met zijn ministers, in Londen.
- Japanse troepen bezetten steunpunten in Indochina.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23-09-1941:
Dinsdag
- De Gaule vormt het Nationaal Comitť (Comitť National Francais).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24-09-1941:
Woensdag
- (NL) Afkondiging van de verordening dat joden voor de uitoefening van bepaalde beroepen en ambachten een vergunning dienen te hebben.
- (NL) Hr.Ms. Isaac Sweers komt aan te Gibraltar om te worden ingedeeld bij "Force H" voor deelname aan "operatie Halberd", een belangrijk militair transport (dat ook op deze dag vertrekt) met bestemming Malta, onder commando van vice-admiraal Sir James F. Sommerville.
- 15 Regeringen van geallieerde landen (waaronder Rusland) spreken zich uit voor de doelstelling van de Atlantic Charta.
- De eerste U-boot bereikt de Middellandse Zee (later in het jaar is de helft van de U-bootvloot hier actief).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

25-09-1941:
Donderdag
- (BelgiŽ) Restaurants mogen geen vlees meer serveren op dinsdag en vrijdag.
- Een tweede Japans plan in het kader van de Japans-Amerikaanse onderhandelingen worden in Washington overhandigd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26-09-1941:
Vrijdag
- Hitler geeft bevel tot aanval op Moskou (RUS).
- Voltooiing van de slag ten oosten van Kiev. Het gros van het Russische zuidwestfront vernietigd of gevangen genomen (generaalveldmaarschalk Kirponos, chef van de generale staf en luitenant-generaal Tupikow zijn beiden op 20/9 gesneuveld).
- Ter vergelding van Duitse slachtoffers tijdens aanslagen van het NKVD, beslissen de Duitsers alle joden in Kiev terrecht te stellen. Er worden in Kiev 34.000 joden vermoord.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

27-09-1941:
Zaterdag
- Heydrich wordt Reichsprotektor van Bohemen en MoraviŽ in de plaats van von Neurath.
- Oprichting van een Tanionaal Bevrijdingsfront EAM) door de Griekse Communistische Partij. Het Nationaal Bevrijdingsfront vormt in april 1942 het Griekse Volksbevrijdingsleger (ELAS).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

28-09-1941:
Zondag
- Aankomst van Hr.Ms. Isaac Sweers en "Force H" in de Baai van Valetta (Malta), met een konvooi van 9 koopvaardijschepen, slechts ťťn koopvaardijschip was verloren gegaan.
- Op bevel van Stalin wordt begonnen met de gedwongen verhuizing van 400.000 Duitssprekende Russen naar het Oosten.
- Japanse troepen bezetten Tsjang-Sja (Chang Sha).
- Conferentie van Moskou. Aanwezig zijn Stalin (Rus.), Harriman (Am.) en Beaverbrook (Eng.) Stalin informeert naar de Duitse oorlogsschadevergoedingen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

29-09-1941:
Maandag
- De joden in Kiev worden verzameld onder het voorwendsel dat ze zouden worden geherhuisvest.
- Bij Kiev vermoorden de Duitsers 35.000 joodse mannen, vrouwen en kinderen, dit wordt gevolgd door onmenselijke slachtingen in geheel zuid-Rusland van oktober tot november. Het bloedbad van Riga in begin december, begin van de transporten der Joden naar vernietigingkampen.
- Hitler bepaalt dat Oekraine geen voorrechten zal krijgen t.o.v. de andere bezette gebieden van Rusland.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-09-1941:
Dinsdag
- Tussen 29 september en 30 september worden bijna 34.000 joden naar het ravijn Babi Jar gedreven en geŽxecuteerd door leden van Sonderkommando's, de Waffen-SS en OekraÔense collaborateurs.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

TERUG