DE TIJDLIJN DER
TWEEDE WERELDOORLOG

DECEMBER 1940

TERUG

 

00-12-1940:

Begin December 1940
- (NL) De joodsche CoŲrdinatie-Commissie wordt ingesteld. Dit was een initiatief vanuit de joodse gemeenschap om joden te adviseren en hun belangen bij Nederlandse autoriteiten te bepleiten.
- In december 1940 krijgt Hr.Ms. Van Kinsbergen opdracht om twee Duitse vluchtschepen, de "Rhein" en "Iderwald", die op 29-11-1940 uit Tampico waren vertrokken, op te sporen en aan te houden.
- (BelgiŽ) Oprichting van de illegale Organisation civile et Militaire (OCM) voor de noordelijke zones van Frankrijk. Oprichting van L'Armee de la Liberation (AL) door o.a. de Belgische minister A.Delfosse. Het centrum van haar activiteiten ligt vooral in het Luikse (ong. 7.200 leden).
- (BelgiŽ) (eind december 1940) Aime en Georges Dandois richten de Mouvement national Belge (MNB) op. Camille Joset wordt de landelijke leider? Deze beweging zal gedurende de gehele oorlog een veelzijdige verzetsactiviteit ontplooien (ong. 30. 000 leden).
- De rechters van het Noorse gerechtshof treden af uit protest tegen nazificatie van rechterlijke instanties.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

01-12-1940:
Zondag
- De eerste nummers van het ondergrondse Liberation-Nord onder redactie van Christion Pineau in Parijs verspreid.
- Arrestatie van Ghandi en meer dan 100 van zijn volgelingen wegens burgerlijke ongehoorzaamheid.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

02-12-1940:
Maandag
- De Britse bewapende koopvaarder HMS Forfar, die net konvooi HX-90 heeft verlaten, wordt (05.46 en 06.57 uur) met 5 torpedo's tot zinken gebracht door de U-99 (172 bemanningsleden gedood, 21 overlevenden zijn later op de dag gered door de Canadese torpedobootjager HMCS St. Laurent, de Britse torpedobootjager HMS Viscount en het Britse SS Dunsley).
- Tussen 04.00 en 07.30 uur, op 300 mijl ten westen van Ierland, doen de U-47 U-52 U-94 U-99 en U-101 een aanval op konvooi HX-90 ( nog steeds zonder escorte) met goed zicht door het noorderlicht, zij brengen 5 schepen tot zinken (22.868 ton) en beschadigen nog 2 schepen (119 levens verloren). De Britse torpedobootjager HMS Viscount redt 79 overlevenden en de Canadese torpedojager HMCS St. Laurent redt 106 overlevenden.
- Nadat de kust-escorteschepen bij het konvooi aangekomen waren vindt de U-94 het konvooi en brengt, in het donker, nog 2 schepen tot zinken (5 doden en de overlevenden worden gered door de Britse SS Empire Puma uit hetzelfde konvooi en het Britse korvet HMS Gentian).

- Op 230 mijl ten noorden van Cape Roca (Portugal) brengt de U-37 om 04.18 uur het Zweedse SS Gwalia (16 doden, 4 overlevenden na 11 dagen op een vlot opgepikt door een Britse torpedobootjager) en om 04.46 uur het Britse schip Jeanne M. (7 doden en 19 overlevenden worden opgepikt door de Britse antionderzeeboot trawler HMT Erin).
- Ten westen van Ierland brengt de U-43 om 09.01 uur het Britse MV Pacific President (alle 50 bemanningsleden komen hierbij om) en om 09.41 uur de Britse tanker Victor Ross (alle 44 bemanningsleden komen hierbij om) tot zinken en brengt de U-99, om 08.50 uur, de Noorse SS Samnanger tot zinken (alle 30 bemanningsleden komen hierbij om).
- Admiraal van de Vloot, Graaf van Cork en Orrery, komt, aan boord van de torpedobootjager HMS Jersey, aan in Gibraltar om een raad van onderzoek voor te zitten naar het handelen van admiraal Somerville tijdens de Battle of Spartivento. Somerville's beslissing om terug te trekken in het zicht van een overmacht wordt als juist gezien en er worden geen disciplinaire maatregelen genomen.
- In de nacht wordt Bristol (Engeland) gebombardeerd.
- De Britse tanker "Victor Ross" (British Mexican Petroleum Co., London), in ballast varend van Liverpool naar New York, zinkt na getorpedeerd te zijn door de U-43. Alle 44 bemanningsleden verliezen hierbij hun leven.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

03-12-1940:
Dinsdag
- De aanval op konvooi HX-90 gaat, ondanks de escorte schepen, gewoon door. Om 10.58 uur brengt de U-99 het verlaten wrak van het Britse MV Conch, gisterochtend beschadigd door torpedo's van de U-47 en U-95. Het Britse SS W. Hendrik, gestopt door haar kapitein, die denkt dat ze was geraakt door een torpedo, wordt gebombardeerd en tot zinken gebracht door een Focke-Wulf Fw-200 (5 doden). Het laatste slachtoffer in konvooi HX-90 is de Britse SS Victoria City, tot zinken gebracht door de U-140 om 21.42 uur (alle 43 bemanningsleden komen hierbij om).
- Om 15.40 uur vallen Italiaanse torpedo bommenwerpers Suda Bay aan. De Britse kruiser HMS Glasgow wordt door 2 torpedo's zwaar beschadigd (3 doden, 3 gewonden). HMS Glasgow zal worden opgelapt in AlexandriŽ (Egypte), tot februari 1941, maar wordt in New York (USA) volledig hersteld, dit duurt tot augustus 1942.
- De torpedobootjager HMS Campbeltown, een van de eerste 8 torpedobootjagers overgenomen van de Amerikaanse marine in september, raakt beschadigd bij een aanvaring met de Britse tanker Conus uit Liverpool (gerepareerd in Liverpool tot 28 maart 1941).
- De Duitse bewapende koopvaarder Kormoran vertrekt van Gotenhafen om geallieerde schepen in de Atlantische Oceaan en de Indische Oceaan aan te vallen. Duitsland's grootste raider heeft voor 12 maanden proviand plus 320 mijnen, torpedo's en reserveonderdelen voor U-boten aan boord. 
- 51 Duitse vliegtuigen bombarderen Birmingham (Engeland), ze laten 55 ton aan hoge explosieve bommen en 448 brandbommen vallen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

04-12-1940:
Woensdag
- Griekse troepen bezetten Primeti en de Albanese havenstad SarandŽ.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05-12-1940:
Donderdag
- (BelgiŽ) In Londen wordt INBEL opgericht, een Belgisch bureau voor documentatie en informatie, dat de opdracht kreeg officiele inlichtingsbulletins op te stellen. INBEL organiseerde ook tentoonstellingen en publiceerde verschillende kranten.
- Geheime overeenkomst tussen Engeland en de Vichy-regering om de toestand in de kolonien ongewijzigd te laten.
- Hitler heeft een bespreking met de legerleiding over de toenemende maatregelen en de plannen voor de toekomst.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

06-12-1940:
Vrijdag
- Mussolini ontheft de chef van de generale staf, maarschalk Badoglio, op eigen verzoek, van zijn post. Opvolger wordt generaal graaf Cavallero.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07-12-1940:
Zaterdag
- Onderhoud van generaal Franco met admiraal Canaris (van de Duitse Abwehr), Spanje weigert deel te nemen aan de oorlog, omdat het land op geen enkele manier daarop voorbereid is. Op grond daarvan besluit Hitler op 10 december af te zien van uitvoering van het plan Felix (de bezetting van Gibraltar).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08-12-1940:
Zondag
- Winston Churchill schrijft Roosevelt dat Engeland spoedig niet meer in staat zal zijn de Amerikaanse leveringen te betalen. Roosevelt tracht op grond daarvan het Amerikaanse publiek vertrouwd te maken met de idee van een permanente hulpverlening van de USA aan Engeland (bekend als de Tuinslangrede).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

09-12-1940:
Maandag
- Operatie Kompas, een Brits offensief van Generaal Archibald Percival Wavell tegen de Italianen in LibiŽ, gaat van start.
Operatie Compass 31.000 Britse Woestijnratten van Wavel en 225 tanks gaan in de tegenaanval in Cyrenaica en verdrijven de Italianen tot in Tripoli. In de periode van 9 december 1940 to 7 februari 1941vernietigden de Engelsen acht Italiaanse divisies; 130.000 Italianen worden krijgsgevangenen gemaakt, voorts werden 470 tanks en 1.300 kannonen buit gemaakt. De Britse verliezen waren: 500 doden, 1.371 gewonden en 55 vemisten.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10-12-1940:
Dinsdag
- Hitler besluit af te zien van uitvoering van het plan Felix (de bezetting van Gibraltar).
- De Britten veroveren Sidi Barrani.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11-12-1940:
Woensdag
- Hr.Ms. Van Kinsbergen houdt het Duitse vluchtschip "Rhein" (6.031 ton) aan, dat door de eigen bemanning in brand wordt gezet en vervolgens door "HMS Caradoc" met kanonvuur tot zinken wordt gebracht.
- (BelgiŽ) De Franse Vichy-regering draagt de goudvoorraad van Belgie over aan de Duitse wapenstilstandscommissie.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12-12-1940:
Donderdag
- (NL) Ir. A. Dubois benoemd als "Gemachtigde voor de concentratie der omroepvereenigingen".
- Hongaars-Joegoslavisch vriendschapsverdrag.
- Sidi Barrani wordt door de Britten heroverd. De kansen keren in Noord-Afrika.
- De Italianen in AlbaniŽ zijn op de terugtocht.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

13-12-1940:
Vrijdag
- Hitler decreteert de voorbereidingen voor de invasie van Griekenland (Operatie Marita).
- Maarschalk Petain ontslaat zijn plaatsvervanger Laval van alle functies en benoemt Flandin tot minister van buitenlandse zaken. Admiraal Darlan wordt door de invloedrijkste figuur in Vichy. In plaats van 'collaboration' komt nu de politiek van het attentisme.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

14-12-1940:
Zaterdag
- Pierre-…tienne Flandin wordt premier van de Franse Vichy-regering (tot 9 februari 1941).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15-12-1940:
Zondag
- (NL) Rantsoenering van gas en licht (elektriciteit).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16-12-1940:
Maandag
- Sollum (Solloem) wordt door de Britten ingenomen.
- Roosevelt introduceert het 'Lend-Lease' steunprogramma aan Groot-BrittanniŽ.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

17-12-1940:
Dinsdag
- Britse troepen bezetten Solloem (Sollum). De Engelsen lopen in de eerste aanval de 1ste en 2de Libische divisie, de militie-divisie 3 januari en het onderdeel Maletti onder de voet en nemen 4 generaals en 38.000 man gevangen. De Engelsen verliezen bedragen 133 doden, 8 vermisten en 387 gewonden.
- De Engelse HMS Aphis brengt in de haven van Bardia verscheiden Italiaanse schepen tot zinken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

18-12-1940:
Woensdag
- Hitler ondertekent de Weisung nr.21 (Operatie Barbarossa). De Duitse Wehrmacht moet er op voorbereid zijn, nog voor de beŽindiging van de oorlog tegen Engeland, de Sovjet-Unie in een snelle veldtocht te onderwerpen. De operatie is voorzien op 15 mei 1941.
- De artillerie van het Engelse Nijlleger bombardeert het zich nog in Italiaanse handen bevindende Bardia.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

19-12-1940:
Donderdag
- (NL) Duitsers mogen niet langer in joodse huishoudens werken. Bestaande dienstverbanden moeten uiterlijk per 1 Februari 1941 beŽindigd zijn.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

20-12-1940:
Vrijdag
- Tussen 05.15 en 06.15 uur, nabij de Kerkennah eilanden (TunesiŽ), brengen 15 vliegtuigen van het Britse vliegdekschip HMS Illustrious 2 van de 3 schepen in een Italiaans konvooi, op weg naar Tripoli (LibiŽ), tot zinken.
- Op 300 mijl ten westen van Ierland brengt de Italiaanse onderzeeboot Calvi de Britse SS Carlton tot zinken (30 bemanningsleden en 1 kanonnier gedood).
- De Britse Hunt klasse escorte torpedobootjager HMS Berkeley wordt beschadigd door een mijn in de rivier de Medway (gerepareerd in de nabijgelegen Chatham marine scheepswerven in 6 dagen).
- In de nacht bombardeert de Luftwaffe Liverpool (Engeland). 42 Burgers worden gedood wanneer ťťn enkele bom twee schuilkelders vernietigt (48 anderen in de schuilkelders overleven). Nogmaals 42 sterven in een niet-officiŽle schuilkelder op Bentinck Street, onder spoorweg bogen die worden getroffen door bommen. 72 Burgers worden gedood wanneer bommen een schuilplaats vernietigen in de Blackstock Gardens huurkazerne.
- De fascistische regering in Sofia (BulgarijŽ) introduceert een reeks wetten om de beweging van joden te beperken.
- Het Griekse leger beschiet de Albanese stad Kilsura in de voortdurende oorlog tussen Athene en de, door ItaliŽ gesteunde, fascistische regering in Tirana.
- Op deze dag brengt Hitler zijn generaals op de hoogte van zijn plan om Rusland binnen te vallen. Dit besluit is genomen nadat de Luftwaffe niet in staat bleek om de RAF, in de Slag om Engeland, te verslaan. Hitler besloot op deze dag dat de Sovjet-Unie de grootste vijand is en dat hij bereid is om de Russen aan te vallen, terwijl Groot-BrittanniŽ ongeslagen blijft. Deze beslissing zou Duitsland de oorlog kosten.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

21-12-1940:
Zaterdag
- Aan het oostfront staan nu 34 Duitse divisies.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

22-12-1940:
Zondag
- Anthony Eden volgt Lord Hallifax op als Engels minister van buitenlandse zaken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23-12-1940
Maandag
- (NL) Het vracht-passagiersschip s.s. "Breda" (1921) van de Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij. Op 23-12-1940, tijdens een reis van Londen naar Bombay met een lading cement en stukgoed, werd het schip op de Oban Roads aan de Westkust van Schotland door Duitse vliegtuigen tot zinken gebracht in positie 56į29' NB en 05į25' WL. Het schip ligt daar op de zeebodem en er wordt nog steeds naar het wrak gedoken.
- De Manchester Blitz (ook bekend als de Christmas Blitz) - De zwaarste bombardementen op Manchester waren in de nachten van 22/23 en 23/24 December 1940, ongeveer 684 mensen vonden de dood en er waren 2.364 gewonden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24-12-1940
Dinsdag
- Om 16.41, op 50 mijl van Sierra Leone (positie 06.20N, 13.20W), brengt de U-65 de Britse tanker British Premier tot zinken (31 bemanningsleden en 1 kanonnier komen hierbij om). 9 overlevenden in 1 reddingsboot worden op 3 januari 1941 opgepikt door de Britse kruiser HMS Hawkins, 4 overlevenden worden na 41 dagen (25 zonder voedsel) in een open boot, op 3 februari 1941 opgepikt door de Britse torpedobootjager HMS Faulknor.
- In de Noordzee nabij Aldeburgh (England) valt het Eerste Duitse MTB Squadron een Brits konvooi aan. De S-28 brengt de Britse mijnenveegtrawler HMT Pelton tot zinken (20 doden). De Britse torpedobootjager HMS Verdun claimt 1 van de S-boten tot zinken te hebben gebracht.
- In de zuidelijke Adriatische Zee tussen de hiel van ItaliŽ en AlbaniŽ brengt de Griekse onderzeeboot Papanicolis het Italiaanse SS Firenze tot zinken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

25-12-1940:
Woensdag
- (NL) Radiotoespraak Koningin Wilhelmina

- Admiraal Wilhelm Meisel, commandant van de Duitse kruiser Admiral Hipper, verspeelt de kans om het Britse troepenkonvooi WS.5, naar het Midden-Oosten, te verstoren. Om 08.08 uur valt zij vanuit de mist aan en beschiet het troepentransportschip Empire Trooper (16 soldaten komen om) en het vrachtschip Arabistan (er wordt hier net een munitieopslagplaats gemist). De Admiral Hipper wordt verjaagd door het Britse korvet HMS Clematis (haar enkele 4 inch kanon afvurende) en vervolgens door de Britse kruisers HMS Berwick, Bonaventure en Dunedin. De Hipper raakt de achterste geschutstoren van HMS Berwick (4 man van de geschutsbemanning komen hierbij om) en ontsnapt, onbeschadigd, in de mist en gaat op weg naar Brest (Frankrijk). In het slechte weer zoeken vliegtuigen van de Britse vliegdekschepen HMS Argus en Furious tevergeefs naar de Hipper. Later op de dag, 150 mijl naar het oosten, brengt de Hipper, met twee torpedo's en met kanonvuur, het zonder escorte varende Britse schip SS Jumna tot zinken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26-12-1940
Donderdag
- In de Middellandse Zee brengt de Australische torpedobootjager HMAS Waterhen de Italiaanse schoener Tireremo Diritto, nadat de bemanning van boord was gegaan, tot zinken.
- 500 mijl ten westen van Kaap Finisterre (Spanje) wordt het Duitse SS Baden (op weg van Teneriffe naar Duitsland) door de Britse kruiser HMS Bonaventure aangehouden. De bemanning van SS Baden vernielt- en verlaat het schip, daarna brengt HMS Bonaventure het SS Baden met een torpedo tot zinken.
- Om 20.03 op 300 mijl ten zuiden van IJsland wordt het Britse MV Waiotira door twee torpedo's van de U-95 tot stilstand gebracht. De U-95 wordt door drie torpedobootjagers gedwongen het gebied te verlaten. De Waiotira wordt echter de volgende dag (01.46 uur op 27-12-1940) door de U-38 tot zinken gebracht (1 passagier gedood, 79 bemanningsleden en 10 passagiers worden door de torpedobootjager HMS Mashona opgepikt).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

27-12-1940:
Vrijdag
- In de Stille Zuidzee brengt Kapitšn zur See Robert Eyssen de Duitse bewapende koopvaarder Komet (nu gescheiden van de kruiser Orion) terug naar het Britse eiland Nauru voor de vernietiging van de fosfaat-export faciliteit. Eyssen waarschuwt het personeel te evacueren en geen noodsignalen te verzenden. Aangezien er geen noodsignaal wordt verzonden, wacht de Komet met het beschieten van de bordessen, kranen en olietanks (13.000 ton olie gaat in vlammen op). Nauru's faciliteiten zullen in 10 weken worden herbouwd, maar zal niet meer op volle capaciteit komen tijdens de oorlog.
- Op 200 mijl ten zuiden van IJsland wordt het Britse SS Ardanbhan door de Italiaanse onderzeeboot Tazzoli tot zinken gebracht (alle 37 bemanningsleden komen hierbij om).
- De Duitse kruiser Admiral Hipper keert, na een mislukte patrouille van 1 maand waarin slechts 1 tot zinken werd gebracht, terug naar Brest (Frankrijk).
- Om 23.31 uur op 300 mijl van Senegal brengt de U-65, met 1 torpedo en 70 granaten uit het dekkanon, het Noorse SS Risanger, nadat alle 29 bemanningsleden in de reddingsboten waren gegaan, tot zinken. De overlevenden werden na een paar dagen opgepikt door de Noorse tanker MV Belinda en in Kaapstad, op 10 januari 1941, aan land gezet.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

28-12-1940:
Zaterdag
- (BelgiŽ) De Belgische Orde van advocaten weigert het bevel van de Duitsers, alle Joodse leden van haar lijst te schrappen, uit te voeren.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

29-12-1940:
Zondag
- Duitse vliegtuigen leggen een "deken" van brandbommen over Londen. Beide oevers van de Thames staan in vuur en vlam en er komen bijna 3.600 Britse burgers om het leven.
- Op 40 mijl ten oosten van Brindisi (ItaliŽ) worden de Italiaanse stoomboten Sardegna, Italia en Piemonte door de Griekse onderzeeboot Proteus aangevallen. De SS Sardegna zinkt. De escorte-torpedoboot Antares dwingt de Proteus met 11 dieptebommen aan de oppervlakte te komen en daarna ramt zij de onderzeeboot die met de gehele bemanning (48 man) in de diepte verdwijnt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-12-1940:
Maandag
- Generaal graaf Cavallero neemt het opperbevel in AbaniŽ over van de ziek geworden generaal Soddu. Daar staan nu 16 Italiaanse divisies tegenover 13 Griekse.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

31-12-1940:
Dinsdag
- Nazi-leider, Joseph Goebbels houdt zijn nieuwjaarstoespraak voor het Duitse volk. "Het jaar was een goed jaar voor de nazi's" en Goebbels aarzelt niet op te scheppen. Hij maakt enkele voorspellingen van wat het nieuwe jaar zal brengen, al heeft hij er duidelijk alle vertrouwen in dat de Duitse overwinningen zullen worden voortgezet.
- De voorlopige regering van Hongarije verklaart officieel de oorlog aan Duitsland
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

TERUG