DE TIJDLIJN DER
TWEEDE WERELDOORLOG

NOVEMBER 1940

TERUG

 

00-11-1940:
- (NL) In November 1940 verschijnt het eerste nummer van "De Vrije Katheder".
- (NL) In November 1940 gaan eieren, koek en gebak op de bon.
- Ontstaan van de Franse illegale inlichtingendienst Confrerie Notre Dame onder leiding van Colonel Remy (Gilbert Renault).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

01-11-1940:
Vrijdag
- (NL) In Amsterdam vallen bij een bombardment 24 doden en 66 gewonden.
- De 16e Panzerdivision wordt geformeerd uit de 16e Infanteriedivision in Wehrkreis VI.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

02-11-1940:
Zaterdag
- (NL) Het beruchte identiteitsbewijs, Persoonsbewijs genaamd, wordt ingevoerd.
- Een tegenaanval van het IIe Griekse legerkorps drijft de vooruitgeschoven linkervleugel van het 11de Italiaanse leger terug uit het gebied van Vovuza-Kerasovon.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

03-11-1940:
Zondag
- Britse legereenheden gaan in Griekenland aan wal.
- Griekse Evzonen-regimenten laten de Italiaanse 3e Alpine-divisie (Bergdivisie) in de val lopen en maken 5.000 gevangenen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

04-11-1940:
Maandag
- Roosevelt wordt herkozen als president van de Verenigde Staten.
- Spanje annexeert de internationale zone van Tanger, die het op 14 juni 1940 bezet heeft.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05-11-1940:
Dinsdag
- De 'Jervis Bay' wordt door de 'Admiral Scheer' tot zinken gebracht.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

06-11-1940:
Woensdag
- Om 12.25 uur, nabij Kaap St. Vincent (Portugal), de Britse torpedobootjager HMS Encounter ziet per abuis HMS Utmost aan voor een vijandelijke onderzeeŽr en ramt haar. HMS Utmost bereikt Gibraltar morgen (7 november) en zal,voor reparatie, naar Malta worden overgebracht, de reparaties zijn pas afgerond in februari 1941. De reparaties van HMS Encounter, in Gibraltar, duren tot 23 november.
- Op 200 mijl ten noordwesten van Ierland beschiet de Comandante Faŗ Di Bruno, de eerste Italiaanse onderzeeŽr die in de Noord-Atlantische Oceaan actief is, het Britse SS Melrose Abbey. De Canadese torpedobootjager HMCS Ottawa en de Britse torpedobootjager HMS Harvester dwingen de onderzeeŽr, met granaatvuur, te duiken daarna wordt zij met dieptebommen tot zinken gebracht (alle 57 bemanningsleden komen om het leven).
- Ter hoogte van Falmouth (zuidwest-Engeland) loopt de Britse mijnenveeg-walvisvaarder HMS Servra op een mijn en zinkt (geen slachtoffers).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07-11-1940:
Donderdag
- Vooruitlopend op de landingen op Libreville, komen de Vrije Franse troepen op de vrachtschepen Fort Lamy, Casamance en Nevada voor de kust van Gabon aan, de vrachtschepen werden begeleid door de Britse kruisers HMS Devonshire en HMS Delhi en de "sloop" HMS Milford. 50 mijl ten zuidwesten van Libreville, vuurt de Vichy Franse onderzeeŽr Poncelet een torpedo, die niet ontploft, af op HMS Milford. De Poncelet wordt naar de oppervlakte gedwongen door dieptebommen van HMS Milford en bommen van 2 Supermarine Walrus tweedekkers van HMS Devonshire. Als de bemanning (60 man) aan boord van de Britse schepen is genomen, wordt de Poncelet tot zinken gebracht door haar kapitein commandant de Saussine, die ervoor kiest om met zijn schip onder te gaan.
- Britse mijnenveeg trawler HMT William Wesney raakt een mijn en zinkt in de Noordzee, 13 mijl ten oosten van Harwich (5 bemanningsleden gedood, 7 overlevenden gered door de Britse "sloop" HMS Sheldrake en 2 trawlers).
- Vrije Franse mijnenveeg trawler Poulmic loopt, in de buurt van Plymouth, op een mijn en zinkt (11 bemanningsleden gedood, 7 overlevenden).
- De Britse onderzeeŽr HMS Swordfish verlaat Portsmouth om nabij Brest te patrouilleren. Bij het uitvoeren van een trimduik, in het Engels Kanaal, 7 mijl ten zuiden van het eiland Wight, raakt ze een mijn, wordt in tweeŽn geblazen en zinkt meteen (alle 39 bemanningsleden komen hierbij om).
- 7 Duitse torpedo boten vertrekken van Trondheim (Noorwegen) om een geallieerd konvooi nabij Kinnaird Head (Noord-Schotland) aan te vallen. De T.6 zinkt in een Brits mijnenveld 40 mijl van het doel (de T.7 en T.8 te redden de overlevenden). De resterende torpedoboten keren terug naar Trondheim.
- Op 6 mijl van Wilson's Promontory (Zuid-AustraliŽ) loopt het Britse SS Cambridge op een mijn, gelegd door de Duitse hulpmijnenveger Passat. 1 Bemanningslid wordt gedood en 57 overlevenden worden opgepikt door de Australische hulpmijnenveger Orara.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08-11-1940:
Vrijdag
- De onderzeeboot Hr.Ms. O 22 (cdt. Ltz1. W.J. Ort) loopt voor de Noorse kust bij Lindesnaes op een mijn en gaat met de gehele bemanning, van 43 koppen, verloren.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

09-11-1940:
Zaterdag
- (NL) Mars van vijfduizend man van de W.A. van de N.S.B. in Amsterdam. De muziekkapel loopt voorop en publiek langs de kant brengt de Hitlergroet.
- Gabon, West-Afrika. Vrije Franse troepen onder leiding van generaal Koenig vechten hun weg naar de in Vichy-handen zijnde hoofdstad Libreville.
Vrije Franse Westland Lysanders van Douala (Kameroen) bombarderen het vliegveld van Libreville waardoor Koenig de Vichy verdediging weet te overwinnen en het vliegveld in handen krijgt.
- Op de leeftijd van 71 jaar overlijdt de vroegere Britse premier Neville Chamberlain aan darmkanker.
- Sebastiano Visconti Prasca is ontslagen als commandant van de Italiaanse operaties in Griekenland na de mislukking van het offensief en voortdurende nederlaag van de Alpine Julia Division in de Pindus gebergte. Hij wordt vervangen door generaal Ubaldo Soddu, die is niet beter en zal in een paar weken worden ontslagen.
- In de Golf van Bengalen doet, voor het aanbreken van de dageraad, de Duitse bewapende koopvaarder Atlantis zich voor als de Britse hulpkruiser Antenor. De Atlantis stuurt een "boarding party" naar de Noorse tanker Teddy, die 10.000 ton stookolie en 500 ton diesel olie vervoert, die zonder een schot wordt verovert (alle 32 bemanningsleden worden naar Japan gezonden op een andere, in beslag genomen, Noorse tanker Ole Jakob). Dit maakt het de Atlantis mogelijk om bij te tanken en haar reis te verlengen.
- Het Zweedse SS Vingaland (gisteren door Duitse bommenwerpers beschadigd) wordt ten westen van Ierland door de Italiaanse onderzeeboot Marconi tot zinken gebracht, 19 overlevenden worden door het Britse SS Danae II opgepikt.
- Op 20 mijl van Cape Otway (Zuid-AustraliŽ) loopt het Amerikaanse schip SS City Of Rayville op een mijn, gelegd door de Duitse hulp-mijnenlegger Passat. Er is 1 dode te betreuren, de overige 39 bemanningsleden weten te ontsnappen in 2 reddingsboten en komen bij Apollo Bay aan land.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10-11-1940:
Zondag
- (NL) In Nederland worden bij het onderwijs werkzame joden ontslagen.
- (BelgiŽ) Staf De Clercq roept op tot collaboratie. In Volk en Staat verschijnt een oproep aan alle VNV-leden mee te werken met de Duitse bezetter.
- Begin van het transport van Amerikaanse vliegtuigen van New-Foundland naar Noord-Ierland.
- Generaal Ubaldo Soddu vervangt generaal Sabasiano Visconti-Prasca als Italiaanse opperbevelhebber in AlbaniŽ.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11-11-1940:
Maandag
- (NL) Benoeming van mr. H.C. Schokker als eerste "Gemachtigde voor de prijzen".
- (BelgiŽ) Men herdacht een Duitse bezetting, maar vierde ook een Duitse nederlaag. Er was enorm veel beweging rond de Congreskolom en het graf van de Onbekende Soldaat, evenals aan het Brits monument. Anti-Duitse en pro-Engelse leuzen weerklonken luid tijdens de betoging van duizenden scholieren, studenten, oud-strijders en burgers van allerlei leeftijd en stand. Velen droegen ostentatief de Belgische kleuren. Bloementuilen werden neergelegd aan de voet van talrijke monumenten.
- Engelse aanval van vliegdekschepen op de Italiaanse vloot in de Golf van Tarente. Daarbij worden de volgende schepen door torpedo's getroffen: het Italiaanse slagschip Lotorio (3 treffers), Giao Duilio (1 treffer) en Cone di Cavour (1 treffer). Door bommen werden de Italiaanse kruiser Trento en de torpedobootjager Libeccio beschadigd. De luchtaanval werd nauwkeurig bestudeerd door andere marines, met name de Japanse marine.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12-11-1940:
Dinsdag
- Een Engelse vlooteenheid (3 kruisers, 2 torpedobootjagers) valt een uit AlbaniŽ terugkerend Italiaans konvooi aan en brengt 4 vrachtboten van gezamenlijk 16.938 BRT tot zinken.
- Hitler ondertekent de Weisung nr.18, volgens welke o.a. het oppercommando van het leger voorbereidingen moet treffen, om zo nodig vanuit Bulgarije het Griekse vasteland ten noorden van de EgeÔsche Zee in bezit te nemen om daarmee een basis te scheppen voor het gebruik van de Middellandse Zee, in het bijzonder tegen die Engelse luchtmachtbases die 't Roemeense oliegebied bedreigen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12/13-11-1940:
Dinsdag / Woensdag
- Bezoek van Molotow aan Berlijn. Bespreking met Hitler en von Ribbenttrop over de toetreding van de Sovjet-Unie tot het Pakt van Drie en de verdeling van de wereld in interessesferen na de nederlaag van Engeland en de liquidatie van zijn imperium. De Russische eisen ten aanzien van Finland, Roemenie en Bulgarije, evenals bases aan de Turkse zee-engten worden door Molotow als eerste voorwaarde gesteld. De gedachtewisseling zal schriftelijk worden voortgezet.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

13-11-1940:
Woensdag
- Oprichting van een Engels Oppercommando voor het Verre Oosten te Singapore.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

14-11-1940:
Donderdag
- Periode van nachtelijke bombardementen van de Luftwaffe op Engelse provincie- en havensteden en op Londen.
- Begin van de eerste zware luchtaanvallen op de Engelse steden Coventry en Birmingham.
- (nacht) Coventry wordt gebombardeerd. Er vallen 554 doden en 865 gekwetsten, nadat door 449 Duitse vliegtuigen 500 ton explosieve en 30.000 brandbommen op de stad geworpen waren.
- Een tegenoffensief van het 1ste, 2de en 3de Griekse legerkorps werpt het 9de en 11de Italiaanse leger, op 22-11-1940, over de Grieks-Albaanse grens terug. De Grieken hadden hierbij Britse luchtsteun en 3.400 Britse militairen waren van AlexandriŽ overgekomen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15-11-1940:
Vrijdag
- Er zijn tot nu toe 350.000 Joden samengebracht in Getto van Warschau dat gesloten wordt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16-11-1940:
Zaterdag
- Engelse vliegtuigen bombarderen Hamburg.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16/24-11-1940:
Zaterdag / Zondag
- (NL) Instelling van de Gewestelijke Arbeidsbureaus.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

17-11-1940:
Zondag
- Voor de tweede nacht op rij, vallen de Britse bommenwerpers Hamburg (Duitsland) aan.
- 12 Hurricanes en 2 Skua's stijgen op vanaf het Britse vliegdekschip HMS Argus met de bestemming Malta, maar veel toestellen verdwalen onderweg. 6 Hurricanes storten in de zee (1 piloot wordt gered door een Sunderland vliegboot) en 1 Jager stort neer op SiciliŽ (piloot en waarnemer worden gevangen genomen).
- In konvooi HG-46 worden op 40 mijl ten noorden van Ierland, het Britse schip Saint Germain (om 20.14 uur - 1.000 ton - alle 18 bemanningsleden worden opgepikt door het Britse korvet HMS Mallow) en het Zweedse schip SS Veronica (om 20.40 uur - 1.300 ton - 17 bemanningsleden komen om het leven en 3 overlevenden op een vlot worden 5 dagen later opgepikt door een vissersboot) door de U-137 tot zinken gebracht.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

18-11-1940:
Maandag
- Op de Atlantische Oceaan wordt voor het eerst een U-Boot door een vliegtuig, uitgerust met radar, gedetecteerd. Het vliegtuig was een Brits Sunderland-watervliegtuig dat was uitgerust met een radar (ASVI).
- Koning Boris van Bulgarije wordt door Hitler ontvangen en weigert tot het Driemogendhedenpact toe te treden.
- Ciano door Hitler de les gelezen, Hitler is woedend over de ongelukkige aanval van de Italianen op Griekenland.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

19-11-1940:
Dinsdag
- (BelgiŽ) Koning Leopold III ontmoet Hitler in Berchtesgaden. De koning vroeg verlichting van de bezettingslasten, een betere ravitaillering en de vrijlating van de beroepsmilitairen en de Waalse militairen. Op de vraag van Hitler hoe hij de toekomst van BelgiŽ zag antwoordde de koning, dat hij alleen het herstel van de onafhankelijkheid van het land wenste.
- Italiaanse troepen zijn tot over de rivier de Kalamas teruggedreven.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

20-11-1940:
Woensdag
- Hongarije treedt toe tot het Driemogendhedenpact, het wordt ondertekent in het slot Belvedere te Wenen door Graaf Csaky, de Hongaarse minister van buitenlandse zaken.
- Onderhoud van Hitler met de Hongaarse premier graaf Teleki in aanwezigheid van Von Ribbentrop en graaf Csaky.
- Mussolini ontvangt een brief van Hitler waarin deze il Duche ervan beschuldigt door zijn aanval op Griekenland de gehele Balkanpolitiek van de as-landen in gevaar te brengen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

21-11-1940:
Donderdag
- (NL) Joden worden uit de functies bij de overheid gezet.
- De Britten bombarderen de Italiaanse vloot die zich bijna volledig in de haven van Taranto bevind. De schade aan de Italiaanse vloot is enorm.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

22-11-1940:
Vrijdag
- (BelgiŽ) De Unie van Hand- en Geestesarbeid van Hendrik De Man in de openbaarheid.
- Griekse overwinning bij Koritsa.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23-11-1940:
Zaterdag
- (NL) Eerste nummer van De Waarheid (CPN) verschijnt.
- (NL) Studentenstaking in Delft.
- Bij P. Smit Jr. te Rotterdam wordt een kanonneerboot (Nederlandse naam onbekend, Duitse naam K1) te water gelaten.
- Ook RoemeniŽ, o.l.v. premier generaal Ion Antonescu, treedt toe tot het Driemogendhedenpact.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24-11-1940:
Zondag
- Prof. Tuka ondertekent de toetreding van Sowakije tot het Pakt van Drie.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

25-11-1940:
Maandag
- Operatie Collar. Admiraal Somerville's "Force H" (slagkruiser HMS Renown, vliegdekschip HMS Ark Royal de kruisers HMS Sheffield and Despatch plus 11 torpedobootjagers) vertrekt van Gibraltar als escorte van konvooi ME 4 naar Malta. Zij varen ten noorden van het konvooi als scherm tegen aanvallen van de Italiaanse vloot, zij zullen het konvooi op 27 november, tussen SardiniŽ en SiciliŽ, overgeven aan de schepen van de Middellandse Zee Vloot (van Malta en AlexandriŽ, Egypte).

- De Duitse bewapende koopvaarders Orion en Komet, begeleid door de tanker Kulmerland, brengen, 500 mijl ten oosten van Nieuw-Zeeland, het kleine Nieuw-Zeelandse schip SS Holmwood, met kanonvuur, tot zinken. alle passagiers (12) en bemanningsleden (17) zijn aan boord van de drie Duitse schepen genomen.
- In de haven van Haifa, Palestina (tegenwoordig Israel), wordt het Britse passagiersschip SS Patria opgeblazen door de paramilitaire groep Irgun die probeert te voorkomen dat de SS Patria de Joodse vluchtelingen naar Mauritius brengt. De vluchtelingen komen van Centraal-Europa en en de toegang tot Palestina werd door het "British Colonial Office" geweigerd. Bij deze actie kwamen 213 van de 1.771 vluchtelingen en 50 van de 130 Britse bemanningsleden om het leven.
- In de Thamesmonding zinken 2 Britse mijnenveegtrawlers, HMT Conquistador zinkt na een aanvaring en HMT Kennymore zinkt na op een mijn te zijn gelopen (4 doden).
- In de Humbermonding, 10 mijl van Grimsby raakt de Britse "motor launch" ML-111 een mijn en zinkt (2 doden).
- In de Golf van Biskaje, 10 mijl ten zuiden van Lorient, torpedeert de Britse onderzeeboot HMS Talisman een Duitse tanker (deze komt wel tot stilstand maar zinkt niet), HMS Talisman maakt ook de Franse trawler Le Clipper buit. Deze wordt vanaf nu als spionageschip om de Duitse U-Boot activiteiten te observeren.
- Na twee maanden onderhandelen, maakt Rusland bekend dat zij wel willen toetreden tot Hitler's As.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26-11-1940:
Dinsdag
- (NL) Toespraak van prof. mr. R.P. Cleveringa als protest tegen het ontslag van de joodse hoogleraar prof. mr. E.H. Meijer. Hierop breekt een studentenstaking in Leiden uit.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

27-11-1940:
Woensdag
- (NL) De hogeschool te Delft en de Leidse universiteit worden voor onbepaalde tijd gesloten.
- Onbeslist zeegevecht bij de kaap van Teulada (Sardinie) tussen de Engelse Force H en eenheden van de Italiaanse vloot.
- Politieke onrust in RoemeniŽ. Gewelddadig optreden van de IJzeren Garde tegen politieke tegenstanders. Groeiende spanning tussen de Garde en het staatshoofd Antonescu.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

28-11-1940:
Donderdag
- (NL) Oprichting van het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten (DVK). Eerste secretaris-generaal wordt T. Goedewaagen.
- (NL) Prof. Van Dam wordt secretaris-generaal van het Departement van Opvoeding, Wetenschap en Cultuurbescherming (DOWC).
- (NL) Naar aanleiding van zijn toespraak op 26-11-1940 wordt Prof.Cleveringa gearresteerd.
- (NL) De joden worden in Nederland uit de openbare diensten ontslagen, zogenaamd ter verzekering van rust en veiligheid. De Duitsers zeggen dat dit geen ingrijpen in de Nederlandse verhouding is, omdat joden geen Nederlanders zijn.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

29-11-1940:
Vrijdag
- (BelgiŽ) Eerste Winterhulpcollecte.
- Planning van het Duitse oppercommando voor de veldtocht naar het oosten onder leiding van generaal Paulus.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-11-1940:
Zaterdag
- In de Indische Oceaan, op 2.500 mijl ten westen van AustraliŽ, wordt het Britse SS Port Wellington, zonder waarschuwing, beschoten door de Duitse bewapende koopvaarder Pinguin (2 bemanningsleden komen hierbij om). 80 Bemanningsleden en 7 vrouwelijke passagiers worden gevangen genomen. De eerste officier van de Pinguin gaat terug naar de brandende Port Wellington om kleding voor de vrouwen te halen, daar deze nog in hun nachtkleding gekleed waren. Hierna wordt de Port Wellington tot zinken gebracht. De Pinguin heeft nu 405 gevangenen aan boord.
- In de Thamesmonding, nabij noordoost Kent, zinkt de Britse mijnenveegtrawler HMT Chestnut nadat zij een mijn had geraakt, er waren geen slachtoffers.
- De Britse motortorpedoboten MTB 30 en MTB 31, die een patrouille langs de Nederlandse kust varen, stuiten in de Scheldemonding op een voor anker liggend Duits konvooi. De MTB 30 wordt door Duits vuur getroffen maar de MTB 31 beschadigd het Duitse SS Santos door er, op korte afstand, een dieptebom naast te gooien.
- Om 02.04 uur, op 400 mijl ten noordwesten van Ierland, brengt de U-101, na verschillende pogingen, het Britse SS Aracataca tot zinken (36 bemanningsleden komen om en 34 overlevenden zijn opgepikt door 2 Britse koopvaardijschepen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

TERUG