DE TIJDLIJN DER
TWEEDE WERELDOORLOG

SEPTEMBER 1940

TERUG

 

00-09-1940:
- (BelgiŽ) (herfst) In Aerschot richten Luciaan Meyer en Theo Simon de illegale Mouvement National Royalist (MNR) op. Van deze beweging zijn veel officieren lid (ong. 8.500 leden).
- In september 1940 gelast Hitler de Organisation Todt tot de bouw van zwaar versterkte onderzebootbases in Brest, Lorient en St.-Nazaire.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

01-09-1940:
Zondag
- Slag om Engeland dag 54. De vliegvelden te Hawkinge, Lympne, Kenley, Detling en Sherburn plus de havens van Oost Londen worden gebombardeerd.
Tijdens de begrafenis van de mensen die de afgelopen twee dagen zijn omgekomen wordt Biggin Hill nogmaals gebombardeerd.
De olieopslagplaatsen te Llandarcy (South Wales) worden gebombardeerd en in brand gezet.

- Op 200 mijl ten westen van het eiland Lewis, Scotland, wordt om 17.25 uur de Britse kruiser HMS Fiji door de U-32 getorpedeerd (5 doden). HMS Fiji wordt zwaar beschadigd en keert, op eigen kracht en geŽscorteerd door 4 torpedobootjagers, terug naar de Clyde. De plaats van de Fiji in de expeditie naar Dakar (Operatie Menace) wordt door de Australische kruiser HMAS Australia ingenomen.
- Even na middernacht, op 100 mijl ten noordwesten van Ierland, brengt de U-101 het Griekse SS Efploia tot zinken. De gehele bemanning verlaat het schip in twee reddingsboten en wordt door de Britse torpedobootjager HMS Anthony opgepikt.
- De kruisers HMS Orion en HMAS Sydney plus de torpedobootjagers HMS Decoy en Ilex bombarderen, in de zuidelijke EgeÔsche Zee de Italiaanse Dodecanese Eilanden, Scarpanto (nu Karpathos) en Stampalia (nu Astypalea). HMS Ilex brengt de Italiaanse motortorpedoboot MAS537 tot zinken door het te rammen.
- Nabij Brest (Frankrijk) brengt de Britse onderzeeboot HMS Tigris de kleine Franse vissersboot Sancte Michael met haar dekkanon tot zinken.
- Om 23.30 uur verlaat de Britse onderzeeboot HMS Sunfish de haven van Grangemouth, hierbij komt zij in aanvaring met het patrouillevaartuig Mesme, het patrouillevaartuig zinkt en alle drie de bemanningsleden komen hierbij om.
- Na (nabij Penzance, Cornwall, Engeland) op een mijn te zijn gelopen, zinkt de Britse mijnentrawler HMT Royalo (7 doden).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

02-09-1940:
Maandag
- Hitler geeft bevel aan de Luftwaffe dat Londen en andere Britse steden als belangrijkste doel gelden. Dit gebeurde nadat de RAF de aanval op Londen van 24 augustus verschillende nachten had vergolden op Berlijn.
- Hitler besluit tot de zending van een militaire missie naar Roemenie.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

03-09-1940:
Dinsdag
- (NL) Het eerste kabinet Gerbrandy (voorheen minister van justitie Pieter Sjoerd Gebrandy), tot 23 februari 1945.
- Vijftig Amerikaanse torpedojagers worden overgebracht naar Engeland, in ruil voor de bases in de Caribische Zee en op Newfoundland.
- Hitler bepaalt Operatie Zeeleeuw (de invasie in Engeland) op 21 september.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

04-09-1940:
Woensdag
- (NL) Mussert belooft - per telegram - aan Hitler al zijn bevelen op te volgen.
- Hitler dreigt in een rede de Engelse steden te zullen 'ausradieren'.
- Belangrijke vliegtuigfabrieken worden gebombardeerd terwijl Biggin Hill, het vliegveld dat voor de verdediging van Londen moest instaan 6 maal werd aangevallen.
- De Roemeense grondwet buiten werking gesteld, het parlement ontbonden, Antonescu door de koning als premier met bijzondere volmachten aangesteld.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05-09-1940:
Donderdag
- (NL) Van Rappard, leider van de NSNAP (nationaal-socialistische Nederlandse Arbeiderspartij) betoogt: "Nederland moet weer Duits worden".
- De Franse collaborerende Vichy-regering verbreekt de diplomatieke betrekkingen met de Londense regeringen van Belgie, Nederland en Noorwegen.
- Keizerlijk besluit voor de legering van Japanse troepen in Frans Noord-Indochina.
- Periode van zware dag-en nachtaanvallen van bommenwerpers van de Luftwaffe op Londen; deze periode betekent tevens het begin van luchtaanvallen op het Britse economische potentieel.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

06-09-1940:
Vrijdag
- (NL) Het College van secretarissen-generaal zegt de bezetter toe geen joden meer in de overheidsdienst te benoemen.
- Hitler beveelt dat Legergroep B van Fedor von Bock moet verhuizen van het Westfront naar het Oosten.
- Koning Carol van RoemeniŽ doet afstand van de kroon ten gunste van prins Michael.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07-09-1940:
Zaterdag
- (NL) WA-man Peter Ton tijdens relletjes in Den Haag neergeschoten.
- De slag om Londen, het vierde deel van de Slag om Engeland gaat van start. De Luftwaffe concentreert zijn bommenwerpers op Londen tijdens dagvluchten. Het offensief zal tot 30 september 1940 duren.
- Verdrag van Craiova: Roemenie draagt Zuid-Dobroedsja aan Bulgarije over.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08-09-1940:
Zondag
- Slag om Engeland dag 61. In de middag vliegen 20 Dornier bommenwerpers geŽscorteerd door 30 Bf109's in de richting van Londen, ze worden onderschept door de RAF (3 Dorniers en 1 Bf109 worden neergeschoten en van de RAF worden 4 jachtvliegtuigen neergeschoten waarbij twee piloten omkomen).
Om 19.30 uur droppen 30 Duitse vliegtuigen brandbommen op Londen dit zijn de "markers" voor de Duitse bomaanvallen die in de nacht zullen volgen.
In de nacht worden de Thamesmonding en Londen's East-End weer gebombardeerd. Er worden 3 Dornier's neergehaald door het luchtafweergeschut. Het aantal slachtoffers van deze aanval is ongeveer 286 doden en 1.400 (zwaar) gewonden.

- Het Britse Oorlogskabinet is er van overtuigd dat de invasie van Groot-BrittanniŽ aanstaande is. Het codewoord "Cromwell" wordt doorgegeven aan het leger en de Home Guard wat tot grote verwarring leidt want sommige geloven dat de invasie al daadwerkelijk is begonnen. Kerkklokken worden geluid, wegversperringen worden opgezet, sommige bruggen worden opgeblazen en er worden op sommige wegen landmijnen gelegd (3 "Guard" officieren komen hierbij om). De Home Guard speurt de stranden af naar landingsvaartuigen en zoekt de lucht af naar paratroepen, maar alles blijft rustig.
- De Britse kruiser HMS Aurora, geŽscorteerd door 3 torpedobootjagers beschieten de Duitse scheepvaart en invasievaartuigen in de haven van Boulogne, Frankrijk.
- Nabij Oostende (BelgiŽ) brengen de Britse torpedoboten MTB-14, MTB-15 en MTB-17 een Duits ammunitieschip tot zinken.
- In de nacht, midden op de Atlantische Oceaan 500 mijl van het dichtstbijzijnde land, wordt de Griekse kolenboot Antonios Chandris aangehouden door de Duitse bewapende koopvaarder Widder (kapitein Ruckteschell). Nadat de, 29 koppige, Griekse bemanning in de reddingsboten was gegaan bliezen de Duitsers het Griekse schip met springladingen op. 22 van de 29 Grieken worden 31 dagen later (op 8 oktober), 1.400 mijl van de plaats van overval, opgepikt door het Portugese vrachtschip SS Serpa Pinto en in Rio de Janeiro (BraziliŽ) aan land gebracht.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

09-09-1940:
Maandag
- (NL) In het kustgebied wordt tussen 22.00 en 4.00 uur "Sperrtijd" ingesteld.
- USS 'Buchanan', later Hr.Ms. Campbeltown, wordt door de Britse Marine te Halifax van de Amerikaanse Marine overgenomen.
- De Nederlandse SS wordt opgericht; leider: J. H. Feldmeyer.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10-09-1940:
Dinsdag
- Slag om Engeland dag 75. In de nacht worden Londen (East End), Zuid Wales, West Midlands en Liverpool gebombardeerd.

- In de Indische Oceaan, 1.250 mijl ten oosten van Madagascar, brengt de Duitse bewapende koopvaarder Atlantis het Britse SS Benarty tot zinken en neemt de 49 koppige bemanning gevangen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11-09-1940:
Woensdag
- (NL) Mussert richt de Nederlandsche SS op.
- Hitler schort het bevel tot de landing in Engeland drie dagen op; hij stelt ook op de 14e en de 17e de beslissing uit.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12-09-1940:
Donderdag
- (NL) Een Japanse delegatie arriveert te Batavia om te onderhandelen over olieleveranties.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

13-09-1940:
Vrijdag
- (NL) De Nederlandse perskamer opgericht door Dr.T.Goedewaagen.
- (NL) Afkondiging van de verordening betreffende de regeling van de rechtspositie van ambtenaren en andere personen in overheidsdienst.
- De RAF richt veel schade aan de Duitse invasiehavens langs het Kanaal.
- ItaliŽ valt de Britse troepen in Egypte aan en bezetten Solloem. Het 10de Italiaanse leger met 6 infanteriedivisies en 8 tankbataljons o.l.v. maarschalk Rodolfo Graziani over de Libysche-Egyptische grens. Engelse strijdkrachten in West-Egypte: 3 bataljons, 1 tankbataljon, 2 eskadrons gepantserde verkenningswagens, in geheel in Egypte 36 000 man.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

14-09-1940:
Zaterdag
- (NL) Vlees op de bon.
- (NL) Joden worden geweerd van de markten in Amsterdam.
- Hitler schort het bevel tot de landing in Engeland (voor de tweede keer) drie dagen op; hij stelt ook op de 17e de beslissing uit.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15-09-1940:
Zondag
- (NL) In Nederland wordt de distributie van vlees ingevoerd
- (Battle of Britain-day) Massale luchtaanval op Londen (GBR). De belangrijkste dag van de Slag om Engeland. Enorme Duitse luchtaanval op Engeland, die duurt van zonsopgang tot zonsondergang. De Britten slaan deze aanval echter af ze kunnen 56 Duitse vliegtuigen neerschieten en verliezen er zelf 26. Winston Churchill zei achteraf : "Nooit hebben zovelen zoveel te danken gehad aan zo weinigen". Bristol, Machester, Cardiff en Liverpool worden gebombardeerd samen met Londen door 230 bommenwerpers en 700 jachtvliegtuigen.
- Generaal Lossberg, aangeduid om de invasie in het Oosten voor te bereiden, levert zijn plannen voor Operatie Fritz in bij Generaal Alfred Jodl.
- In Canada worden mannen tussen 21 en 24 jaar opgeroepen voor militaire dienst.
- In de Sovjet-Unie worden mannen tussen 19 en 20 jaar opgeroepen voor militaire dienst.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16-09-1940:
Maandag
- (NL) Oprichting van de Nederlandse SS.
- Sidi Barrani wordt door ItaliŽ ingenomen.
- In Groot-BrittanniŽ wordt een speciale wet aangenomen die toestaat dat mannen tussen de 21 en 35 jaar voor militaire dienst kunnen worden opgeroepen. 
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

17-09-1940:
Dinsdag
- Hitler stelt de invasie van Engeland (operatie 'Zeeleeuw') tot nader order uit.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

18-09-1940:
Woensdag
- Italiaanse eenheden veroveren het Egyptische plaatsje Sidi Barrani.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

19-09-1940:
Donderdag
- In Dakar worden versterkingen aan land gezet ter afwering van eventuele landingspogingen der Vrije Fransen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

20-09-1940:
Vrijdag
- (NL) Verenigingen en stichtingen zonder economisch doel moeten zich laten registreren.
- (BelgiŽ) Het Polizeihaftlager in de vesting van Breendonk bij Antwerpen in gebruik genomen. De eerste gevangenen worden in Breendonk geplaatst.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

21-09-1940:
Zaterdag
- De Australische premier Robert Menzies wint een algemene verkiezing voor de Verenigde Australische Partij, hoewel Labour de grootste partij blijft.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

22-09-1940:
Zondag
- Slag om Engeland dag 75. Boven Het Kanaal, nabij het eiland Wight, wordt door het Britse 234 Squadron een Duitse Ju88 verkenner neergeschoten, de bemanning van de Ju88 ontsnapt uit het zinkende vliegtuig en wordt gevangen genomen.
In de nacht wordt Londen zeer zwaar gebombardeerd, de branden zijn vele mijlen ver te zien.

- Van 00.22 tot 02.14 uur brengt de U-100 (Joachim Schepke) 4 schepen uit konvooi HX-72 tot zinken; De Britse SS Empire Airman (33 bemanningsleden komen om en 4 worden gered), de Britse tanker Frederick S. Fales (10 bemanningsleden en 1 kanonnier komen om en 32 bemanningsleden worden gered), de Britse SS Scholar (alle 45 bemanningsleden gered) en het Noorse SS Simla (de bemanning springt overboord, 5 verdrinken en de 31 overlevenden worden na 45 minuten door het Britse korvet HMS Heartsease opgepikt).
- Om 07.40 uur beschiet de U-32 het Britse SS Collegian (een achterblijver van konvooi HX-72) vanaf een afstand van 7 km, SS Collegian beantwoord het vuur zo accuraat dat de U-32 de aanval afbreekt.
- Om 17.55 uur brengt de U-31, 100 mijl ten zuiden van de Faroer-eilanden, de kleine Faroerse zijl-vistrawler Union Jack met haar dekkanon tot zinken. De 7-koppige bemanning slaagt er in om in een kleine roeiboot, 36 uur later, de kleine Flannan eilanden (in de Buiten-Hebriden) te bereiken.
- De Britse onderzeeboot HMS Tuna brengt, op 1 mijl van de kust nabij Bordeaux (Frankrijk), het Noorse passagiersschip Tirranna tot zinken. De Tirranna was door de Duitse bewapende koopvaarder Atlantis op 10 juni ingenomen als prijsschip en op 5 augustus kreeg zij orders om naar bezet Frankrijk te varen. 274 Gevangenen (waarvan 87 vrouwen en kinderen) en 1 lid van de Duitse prijsbemanning kwamen hierbij om het leven.
- Om 03.00 uur vertrekken 11 Swordfish en 6 Skua's van HMS Furious om Trondheim te bombarderen. Door slecht weer wordt HMS Furious gedwongen om naar Schotland terug te keren en enkele vliegtuigen op te geven. 1 Swordfish stort, zoekend naar HMS Furious, in zee waarbij de drie bemanningsleden omkomen. 3 Swordfish maken een noodlanding in Noorwegen waarbij de negen bemanningsleden gevangen worden genomen. 1 Swordfish en 1 Skua maken een noodlanding in Zweden waarbij de 5 bemanningsleden worden geÔnterneerd.
- De Britse torpedobootjagers HMS Jervis, Janus, Juno en Mohawk bombarderen het, in Italiaanse handen zijnde, vliegveld van Sidi Barrani (Egypte), hierna keren zij terug naar, het in Britse handen zijnde, AlexandriŽ.
- 10 Mijl ten westen van Napels brengt de Britse onderzeeboot HMS Truant het Italiaanse schip SS Provvidenza tot zinken.
- In de Adriatische-zee, 75 mijl ten oosten van Bari, brengt de Britse onderzeeboot HMS Osiris de Italiaanse torpedobootjager Palestro tot zinken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23-09-1940:
Maandag
- (NL) ir. A.A. (Anton) Mussert, Van Geelkerken en Rost van Tonningen bezoeken Hitler in Berlijn.
- (NL) Benoeming van eerste NSB-burgemeesters.
- (NL) Het wrak van de rivierkanonneerboot Hr.Ms. Hefring wordt door de Duitse bezetter gelicht. Zij was op 14-05-1940, door haar bemanning, op het Buiten IJ te Amsterdam tot zinken gebracht en is WAARSCHIJNLIJK gesloopt.
NIET ONMOGELIJK IS dat zij door de Duitsers werd gebruikt als "kŁstenschutsboot" en onder Duitse vlag verloren is gegaan.
WEER EEN ANDERE VERSIE IS dat het wrak, na onder Pampus te zijn leeggepompt, op 26 september 1940 naar de Coenhaven werd gesleept, waar het opnieuw is gezonken om vervolgens te worden gesloopt.
- De Vrije Fransen zijn betrokken in een gevecht tegen de Italianen bij Dakar. Dit gevecht zou duren tot de 25e met een nederlaag van de Vrije Fransen.
- Operatie Menace: Aanval van de Engelse zeestrijdkrachten op Dakar ter voorbereiding van een landing van de Gaullistische troepen.
- Japanse troepen bezetten Noord-Indochina.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23/24-09-1940:
Maandag / Dinsdag
- 119 Engelse toestellen bombarderen Berlijn.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24-09-1940:
Dinsdag
- (NL) In de Duivenvoordse polder (nabij de tegenwoordige begraafplaats Noorthey) stort een, neergeschoten, Engelse Vickers Wellington bommenwerper neer.

- Slag om Engeland dag 77. De Duitsers passen voor de aanvallen op Engelse steden hun taktiek aan, elke bommenwerper krijgt een escorte van twee jachtvliegtuigen.
Om 08.30 en om 11.15 uur worden steden en vliegvelden in Kent aangevallen door twee vluchten van ongeveer 200 Duitse vliegtuigen.
De Duitsers vallen om 13.20 en 16.10 uur, met ongeveer 50 vliegtuigen, de marine-installaties in Portsmouth en Southampton, plus de Spitfire fabriek in Woolston, aan.
In de avond en nacht wordt Londen (tot 05.30) door de Duitse bommenwerpers (vanaf basis in Frankrijk) gebombardeerd.
In de avond en nacht worden steden in East-Anglia door duitse bommenwerpers (vanaf basis in Nederland) gebombardeerd.

- Operatie Menace: Om 07.00 uur ontdekt de Britse torpedobootjager HMS Fortune de Vichy-Franse onderzeeboot Ajax en brengt haar met dieptebommen naar de oppervlakte. Nadat de 61 bemanningsleden van boord zijn gehaald brengt zij de onderzeeboot met kanonvuur tot zinken.
In de haven van Dakar vallen de Britse slagschepen HMS Barham en HMS Resolution het, in afbouw zijnde, Franse slagschip Richelieu, wiens 8 380-mm kanonnen een grote bedreiging voor de geallieerde scheepvaart vormen, aan. De Richelieu wordt beschadigd door twee 15-inch granaten van HMS Barham en door een eigen granaat die in het kanon explodeerde en twee van haar 380-mm kanon's onklaar maakte. De Franse kustbatterij beantwoord het vuur en de britten trekken zich om 10.00 uur terug. In de middag proberen de Britten het nogmaals, maar nadat HMS Barham door 4 granaten van de kustbatterij is getroffen trekken zij zich terug.

- In de Golf van Biskaje (35 mijl ten westen van St. Nazaire, Frankrijk) brengt de Britse onderzeeboot HMS Tuna het Duitse catapultschip Ostmark tot zinken.
- In de Noordzee, 10 mijl van Great Yarmouth, brengt de Duitse motor torpedo boot S-30 het Britse SS Continental Coaster tot zinken (4 bemanningsleden komen hierbij om).

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24/25-09-1940:
Dinsdag / Woensdag
- Vichy-Frankrijk voert ondoelmatige luchtaanvallen uit op Gibraltar als vergelding voor de aanval op Dakar.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

25-09-1940:
Woensdag
- Terboven verklaart in een radiotoespraak tot de Noorse bevolking dat koning en parlement zijn 'afgezet', de Administrationradet ontbonden is en dat alle politieke partijen buiten de Quisling-partij (Nasjonal Samling) verboden zijn.
- De Vrije Fransen ondergaan een nederlaag bij Dakar.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26-09-1940:
Donderdag
- Winston Churchill geeft opdracht om de raid op Dakar stop te zetten.
- De Verenigde Staten kondigen een ijzer-embargo voor Japan af.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

27-09-1940:
Vrijdag
- (NL) Eerste prijsverhoging van benzine. De prijs gaat met 1,75 cent naar 15,5 cent per liter.
- Duitsland, Italie en Japan sluiten in Berlijn het Driemogendhedenpact.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

28-09-1940:
Zaterdag
- (NL) Eerste bijeenkomst van de Nederlandsche Cultuurkring onder leiding van Prof. G.A.S. Snijders. Deze organisatie had het uitgangspunt, dat haar werk "wordt gedragen door de overtuiging dat een nieuwe orde en een nieuw ritme zich in Europa aankondigen".
- Periode van luchtaanvallen door jachtbommenwerpers van de Luftwaffe op Londen, voornamelijk overdag.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

29-09-1940:
Zondag
- Slag om Engeland dag 82. In de nacht wordt Londen zwaar gebombardeerd, ook Liverpool en andere plaatsen in de Midlands worden ook aangevallen.

- Op 350 mijl ten westen van Ierland wordt om 00.53 uur de achtergebleven (van konvooi OB-218) Engelse SS Bassa door de U-32 tot zinken gebracht. 49 Bemanningsleden en 1 kanonnier verlaten het schip maar worden nooit meer teruggevonden.
- Schepen van de Royal Navy uit AlexandriŽ voeren beschietingen uit op de kustweg van LybiŽ en teisteren de scheepvaart in de door ItaliŽ bezette havens.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-09-1940:
Maandag
- (NL) Er wordt een circulaire gezonden naar de plaatselijke overheden waarin 'een jood' wordt gedefinieerd als "iemand met ťťn joodse grootouder die lid is geweest van de joodse gemeenschap".
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

TERUG