DE TIJDLIJN DER
TWEEDE WERELDOORLOG

JUNI 1940

TERUG

 

00-06-1940:
- In BelgiŽ verklaart Staf de Clerq zich in een nota aan de Duitse bezetter bereid tot samenwerking.
- Plannen voor de evacuatie van de Europese joden naar Madagascar
- (eind juni 1940) De OSE, een joodse instelling voor hulp aan kinderen, wordt naar Montpellier verplaatst, waar zij haar hulpacties ten behoeve van zieken en kinderen begint te organiseren. Zij zal vooral in de zomer van 1942 tot een belangrijke verzetsorganisatie uitgroeien, het Circuit Garel.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

01-06-1940:
Zaterdag
- (NL) Joden mogen geen functies meer bij de luchtbeschermingsdiensten vervullen.
- (NL) Koffie en thee op de bon.
- (NL) Hitler geeft toestemming tot de vrijlating van de gevangengenomen Nederlandse soldaten.
- Hr.Ms. Flores vertrekt naar Sheerness, waar zij tot 15-11-1941 bewakingsdiensten bij de Thamesversperring verrichtte.
- Lille capituleert.
- De New York Times schrijft : "Zolang de Engelse spraak bestaat, zal het woord Duinkerken met respect uitgesproken worden. In die havenstad waar een hel brandde zoals nog nooit tevoren, vielen aan het einde van een verloren slag de smetten en lompen die de ware ziel van de democratie verbergen, af. Daar trad Groot-BrittanniŽ, geslagen maar ongebroken, de vijand tegemoet. Het is deze schittering in de zielen van de vrije mannen die Hitler niet kan beheersen? Het is de grote traditie van de democratie. Het is de toekomst. Het is de overwinning".
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

02-06-1940:
Zondag
- Hr.Ms. Sumatra vertrekt in gezelschap van Hr.Ms. Jacob van Heemskerck, het Atlantisch Smaldeel vormend, van Milford Haven naar Halifax met aan boord H.K.H. Prinses Juliana en haar dochters Beatrix en Irene. Aankomst te Halifax op 11-06-1940.
- De Luftwaffe bombardeert Narvik en de Britse schepen die daar liggen om de evacuatie van de Britse troepen te verhinderen, maar de verliezen bleven beperkt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

03-06-1940:
Maandag
- Duinkerken (FRA) valt (Zie ook 04-06-1940).
- Begin van de evacuering der Engelse troepen uit Narvik.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

04-06-1940:
Dinsdag
- (NL) Eerste nummer van "Die Deutsche Zeitung in den Niederlanden" verschijnt.
- Churchill's redevoering; "We shall fight on the beaches".
- 03.40 uur, einde operatie Dynamo; er werden in totaal 338 226 soldaten geevacueerd waaronder 139 911 niet-Britten, om 09.00 uur gaf het Frans garnizoen in Duinkerken zich over (zie ook 03-06-1940).
- Poix wordt door de Duitsers veroverd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05-06-1940:
Woensdag
- (NL) Eerste gesprek tussen Mussert en Seyss-Inquart.
- (NL) De Duitsers Fischbock, Wimmer, Rauter en Schmidt treden in Nederland op als General Kommissar.
- (NL) Eerste nummer van "Het verordeningenblad voor het bezette Nederlandsche gebied" verschijnt. In dat blad werden alle verordeningen van de bezetters gepubliceerd.
- (NL) In Nederland wordt de distributie van petroleum ingevoerd.
- (BelgiŽ) Von Falkenhausen, de Duitse bevelhebber, verklaart dat het Belgische bestuur met de grootste mate van zelfstandigheid kan blijven werken.
- Begin van de Duitse opmars naar Midden-Frankrijk (Fall Rot).
- Doorbraakslag aan de Somme en Oise door het 6de Duitse leger.
- Gevechten om het Oise-Aisne-kanaal en de Chemin des Dames door het 9de Duitse leger.
- Gevechten aan de Maginotlini.
- Het Duitse leger rukt op naar Parijs.
- Hitler geeft bevel aan Goering om het Verenigd Koninkrijk te bombarderen vanuit de westkust van Frankrijk.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

06-06-1940:
Donderdag
- Generaal Charles de Gaulle wordt onderminister van oorlog.
- Le jounal de Charleroi rolt van de pers. 
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07-06-1940:
Vrijdag
- (NL) Het werk aan Duitse vliegvelden wordt toegestaan door het College van secretarissen-generaal.
- (NL) Als Beauftragte fŁr den Vierjahresplan verklaard Goering dat Nederland in economisch opzicht niet beter of slechter dan Duitsland behandeld zal worden.
- (BelgiŽ) In Belgie worden de eerste rantsoenbonnen uitgedeeld.
- Het Noorse leger capituleert.
- De Britten in Narvik worden geŽvacueerd maar de Duitse schepen Scharnorst en Gneisenau onderscheppen de Britse schepen en vernietigen de HMS Glorius en 2 slagschepen, ze zonken binnen het uur en 1.474 mannen komen om.
- Gevechten om de Aisne-sector en achtervolgingsgevechten tot aan de Marne.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08-06-1940:
Zaterdag
- De 'Gneisenau' en de 'Scharnhorst' brengen het Britse vliegdekschip 'Glorious' tot zinken (zie ook 07-06-1940).
- Het Duitse slagschip Scharnhorst wordt zwaar beschadigd.
- Overtocht over de Aisne door het Duitse 6de leger.
- Duitse legereenheden dringen opnieuw Narvik binnen. Einde van de geallieerde evacuatie van Narvik.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

09-06-1940:
Zondag
- De Franse steden Dieppe, Rouen en CompiŤgne vallen en de Duitsers openen een nieuw offensief over de Aisne en stoten door naar Dijon. Rommel neemt Rouen in, terwijl Von Rundtstedt de Champagne aanvalt en Guderian met zijn pantsers de Aisne overstak.
- De Duitsers bereiken de Seine en de Marne.
- De RAF begint met nachtelijke bombardementen op Duitsland.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10-06-1940:
Maandag
- (BelgiŽ) Het Rode Kruis schat het aantal Belgische burgers in Frankrijk op 2,2 miljoen.
- Het Noorse leger capituleert, en koning Haakon vertrekt met zijn regering naar Engeland.
- ItaliŽ (Mussolini) verklaart Frankrijk en Groot-BrittanniŽ de oorlog.
- De Seine wordt overgestoken door de Duitsers.
- De Franse regering verlaat Parijs.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10/13-06-1940:
Maandag / Donderdag
- Ongeveer 11.000 Britse en Franse soldaten worden vanuit St.-Valťry en Le Havre geŽvacueerd naar Groot BrittanniŽ.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11-06-1940:
Dinsdag
- (NL) Hr.Ms. Sumatra en Hr.Ms. Jacob van Heemskerck komen behouden te Halifax aan, met H.K.H. Prinses Juliana en haar dochters Beatrix en Irene aan boord.
- (BelgiŽ) In BelgiŽ worden onder meer brood, koffie, suiker en aardappelen gerantsoeneerd.
- De Regia Aeronautica (de Italiaanse luchtmacht) bombardeert de Engelse stellingen op Malta.
- Reims wordt door de Duitsers veroverd.
- Laatste bezoek van Churchill aan Frankrijk. Hij bezweert de Franse regering de oorlog voort te zetten.
- Gevechten om Parijs.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11/12-06-1940:
Dinsdag / Woensdag
- De Britse luchtmacht bestookt Turijn en Genua.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12-06-1940:
Woensdag
- Het Atlantisch Smaldeel, Hr.Ms. Sumatra en Hr.Ms. Jacob van Heemskerck, wordt ontbonden.
- Het casco van Hr.Ms. Tjerk Hiddes wordt door de Duitsers gelicht, doch bleek onherstelbaar, waarna het in Hendrik Ido Ambacht werd gesloopt.
- Britse vliegtuigen bombarderen de Italiaanse basis in Tobroek, LibiŽ.
- Spanje verklaart van nu af aan niet-oorlogvoerend te zijn.
- Doorbraak door de Parijse verdedigingsgordel door het 6de Duitse leger.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

13-06-1940:
Donderdag
- Hr.Ms. Sumatra vertrekt van Halifax, via de Bermuda's, naar CuraÁao.
- (BelgiŽ) Volk en Staat wordt opnieuw gedrukt.
- Parijs tot open stad verklaard en de Franse regering besluit naar Bordaux te vertrekken.
- Conferentie van Churchill en Reynoud.
- President Roosevelt tekent een marinewet die 1,3 miljard dollar voor verbeteringen beschikbaar stelt.
- Na Churchills verzoek aan Roosevelt om meer wapens verlaten wapenzendingen het land.
- Roosevelt biedt de Franse minister-president Reynaud alle materiele hulp aan; hij weigert echter aan de oorlog deel te nemen.
- Le Havre is gevallen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

14-06-1940:
Vrijdag
- De Duitse troepen trekken Parijs binnen (Parijs is tot open stad uitgeroepen als de Duitsers binnentrekken).
- De Franse marine beschiet de havens van Genua en Vado.
- Russische troepen rukken Estland, Letland en Litouwen binnen maar ook Bessarabie en Noord-Boekowina.
- Le Soir rolt opnieuw van de pers.
- Uit de gevangenis van Tarnow worden 728 Poolse politieke gevangenen naar Auschwitz gevoerd.
- Spanje bezet de internationale zone van Tanger.
- De Franse regering wordt naar Bordeaux verplaatst (zie ook 13-06-1940).
- Doorbraakgevecht door de Maginotlinie ten zuiden van Saarbrucken door het 1ste Duitse leger.
- Achtervolgingsgevecht door de Champagne en over het Marne-Rijn-kanaal tot aan de Zwitserse grens, door het 12de Duitse leger.
- Aanval op Normandie en verovering van Cherbourg.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15-06-1940:
Zaterdag
- (NL) Brood en bloem op de bon.
- De Franse regering is in Bordeaux.
- Geallieerde soldaten gaan de familie van Generaal de Gaulle ophalen in bezet Bretagne, maar daar stiekem aangekomen was de familie al vertrokken met anderen.
- Verdun en Reims door de Duitsers veroverd.
- Oprichting van het Comitte Amelot, eerste joods hulpcomite te Parijs, een overkoepelende organisatie van verscheidene joodse welzijnsinstellingen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15/25-06-1940:
Zaterdag / Dinsdag
- De evacuatie van de resterende geallieerde troepen in Noordwest-Frankrijk begint. Operatie Gazelle (16e) breidt de actie uit tot de Golf van Biskaje. Tussen de 15e en de 25e vertrekken rond 214.000 man. 3.000 man laten het leven als op de 17e het linieschip Lancastria tot zinken wordt gebracht.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16-06-1940:
Zondag
- (20.00 uur) Paul Reynaud treedt af.
- (23.00 uur) nieuw kabinet met maarschalk Pťtain als regeringsleider.
- Op Hitlers instructie wordt Operation SeelŲwe vastgelegd.
- Aanbod van Churchill tot vorming van een Anglo-Franse Unie wordt door Frankrijk afgeslagen.
- Val van Orleans.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

17-06-1940:
Maandag
- Besancon, Metz, Dijon en Orlťans in Duitse handen.
- De Fransen vragen naar de voorwaarden voor een wapenstilstand.
- Generaal Philippe Pťtain (bevelhebber van de Franse troepen) vraagt om 12.30 uur, via een radiotoespraak, het Franse leger de strijd te staken.
- Churchill verlaart in een radiotoespraak, om 21.00 uur, dat Engeland de strijd alleen zal voortzetten.
- 3.000 man komen om tijdens operatie Gazelle als het linieschip Lancastria tot zinken wordt gebracht.
- General Charles de Gaulle vlucht, via Spanje, van Frankrijk naar Engeland.
- Aanval op Bretagne en inname van Brest door het 4de Duitse leger.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

18-06-1940:
Dinsdag
- (NL) Opheffing van het uniformverbod.
- (BelgiŽ) Het Laatste Nieuws wordt opnieuw gedrukt.
- (BelgiŽ) De Belgische regering in ballingschap vestigt zich te Bordeaux.
- Winston Churchill verklaart in het House of Commons dat de Slag om Frankrijk gedaan is en hij verwacht dat de Slag om Engeland gaat beginnen.
- Brigadegeneraal Charles de Gaulle maakt vanuit Londen via de radio zijn verzet bekend en roept op tot de vorming van een leger van Vrije Fransen om het land te bevrijden.
- Ontmoeting van Hitler en Mussolini in MŁnchen.
- Onderhoud over de wapenstilstandsvoorwaarden met Frankrijk.
- Engelse bommenwerpers vallen Hamburg en Bremen aan.
- Duitse bombardementen op steden in Engeland.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

19-06-1940:
Woensdag
- ItaliŽ begint een Alpenoffensief in Frankrijk.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

20-06-1940:
Donderdag
- De Duitsers proberen Franse schepen in beslag te nemen.
- Pťtain zendt een delegatie, met generaal Charles Huntziger, ter bespreking van een wapenstilstand naar de Duitsers bij Tours. De Fransen worden naar Parijs gevoerd en dan naar Rťthondes, nabij CompiŤgne.
- Frankrijk staat Japan de legering van een militaire missie en Japanse legereenheden in Noord-Indochina toe.
- President Roosevelt (democraat) neemt twee anti-isolationistische republikeinen in zijn kabinet op. Henry Stimson wordt minister van oorlog en Frank Knox minister van marine.
- Benito Mussolini valt, langs de grens en aan de zuidkust, Frankrijk aan.
- ItaliŽ bombardeert het strategisch belangrijke eiland Malta.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

21-06-1940:
Vrijdag
- (NL) Seyss-Inquart schorst de werkzaamheden van de Staten-Generaal en de Raad van State.
- (BelgiŽ) De koningskinderen worden naar San Sebastian gebracht waar ze in hotel Maria Christina logeren. In de naburige villa (eigendom van graaf en gravin de Mora y Aragon) leert de jonge Boudewijn Fabiola kennen.
- Een Franse delegatie onder leiding van Generaal Huntziger wordt achter de Duitse linies gedropt om er over de voorwaarden van een wapenstilstand te onderhandelen, ook met ItaliŽ dienden ze een wapenstilstand te sluiten.
- Wilhelm Keitel, hoofd van het OKW legt de Duitse termen van de wapenstilstand voor aan de Franse delegatie. De voorwaarden waren; de Petain-regering mocht soeverein blijven maar het Vichy-regime werd een vazalstaat van het Nazi-regime. Parijs, Noord-Frankrijk en de grenzen met BelgiŽ, Zwitserland en de Atlantische Oceaan werden Duitse bezettingszones en de kosten van de Duitse bezetting werd betaald met het Franse budget tegen een hoge wisselkoers Franc:Mark. Het Franse Rijk (Noord-Afrika, West-Afrika en Indo-China) bleef onder het bewind van het Vichy-regime. De twee miljoen Franse oorlogsgevangenen bleven in Duitse handen, het Franse leger werd gereduceerd tot een sterkte van 100.000 man en de marine mocht in Franse handen blijven maar werd gedemilitariseerd. De delegatie van Charles Huntziger probeert nog te onderhandelen maar het lukt hen niet om betere voorwaarden uit de brand te slepen (vooral de status van Franse oorlogsgevangenen woog zwaar). Huntigzer overlegt met de Pťtain-regering die zich in Bordeaux bevindt en krijgt de goedkeuring om de wapenstilstand te ondertekenen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

22-06-1940:
Zaterdag 
- (NL) NSB houdt "De Hagespraak der bevrijding".
- (NL) Eerste circulaire van de "Raad van Voorlichting der Nederlandse Pers".
- Hr.Ms. Sumatra komt te CuraÁao aan.
- De Frans-Duitse wapenstilstand wordt in de avond ondertekend te Rťthondes (CompiŤgne) (FRA) in dezelfde treinwagon waar in 1918 de Duitse capitulatie werd ondertekend en daarmee de Eerste Wereldoorlog tot een einde bracht. De wapenstilstand zou actief worden om 25 minuten na middernacht op 25 juni 1940.
Een andere Franse delegatie, onder leiding van Lťon NoŽl, was in Rome en ondertekende een Frans-Italiaanse wapenstilstand. Alhoewel de Italianen geen echt militair succes boekte tegen de Fransen (ze dropten een bataljon parachutisten achter de Franse Alpenlinies om zo terreinwinst voor te leggen) kregen ze Zuid-Oost Frankrijk toegewezen. Evenals de Frans-Duitse wapenstilstand zou de wapenstilstand actief worden om 25 minuten na middernacht op 25 juni 1940.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23-06-1940:
Zondag
- (BelgiŽ) In BelgiŽ (Antwerpen) wordt door Marcel Louette (alias Fidelio) de 'Witte Brigade' opgericht, ca 3.700 leden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24-06-1940:
Maandag
- (NL) De werkzaamheden van de Staten Generaal en de Raad van State door Seyss-Inquart geschorst.
- (NL) Opheffing Ambtenarenverbod.
- Frans-Italiaanse wapenstilstand getekend in Rome (ITA).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24 of 25-06-1940:
Maandag of Dinsdag
- (NL) Eerste gesprek tussen Van Einthoven, Linthorst Homan en De Quay (Driemanschap van de Nederlandsche Unie) met Generalkommissar Schmidt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

25-06-1940:
Dinsdag
- Hr.Ms. Jacob van Heemskerck vertrekt, alleenvarend, van Halifax naar Portsmouth, waar het op 04-07-1940 afmeerde.
- (BelgiŽ) De Belgische regering is in Vichy.
- De wapenstilstanden tussen Frankrijk en Duitsland en Frankrijk en ItaliŽ worden actief om 25 minuten na middernacht. Dit brengt een einde aan het Duits offensief in het Westen dat op 10 mei 1940 was begonnen. De Fransen betreuren ca. 90.000 doden en vermisten. De Duitsers verliezen ongeveer 27.000 man.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26-06-1940:
Woensdag
- (NL) Opheffing van het verbod voor ambtenaren lid te zijn van de NSB.
- De Sovjet-Unie dwingt RoemeniŽ de noordelijke Boekovina met BessarabiŽ en het Hertza-gebied af te staan.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

27-06-1940:
Donderdag
- (NL) Seyss-Inquart ontbindt het Nederlandse leger, door het in te schakelen bij de Opbouwdienst.
- Russische troepen vallen Roemenie binnen???
- Engeland kondigt de blokkade van Noordkaap tot Spanje af.
- De Duitsers bereiken de Spaanse grens.
- Generaal Charles de Gaulle kondigt in Engeland de vorming aan van een Frans vrijwilligerslegioen onder zijn leiding.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

28-06-1940:
Vrijdag
- (NL) Bij de werf Gusto te Schiedam wordt een kanonneerboot (Nederlandse naam onbekend, Duitse naam K2 - KII) te water gelaten.
- (BelgiŽ) Hendrik De Man ontbindt de Belgische Werklieden Partij (BWP).
- De Italiaanse luitenant-maarschalk Maarschalk Balbo wordt door eigen luchtafweergeschut boven LibiŽ (Tobroek) neergeschoten en verliest hierbij het leven.
- De Gaulle wordt door de Britse regering erkend als leider van de Vrije Fransen.
- De Sovjet-Unie annexeert Roemeense grondgebieden BessarabiŽ en Noord-Bukovina zoals afgesproken in het Molotov-Ribbentroppact.
- Vice-Admiraal Sir James Sommerville krijgt het commando over de in Gibraltar gestationeerde Force H tot 10/01/1942.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

29-06-1940:
Zaterdag
- (NL) Anjerdag, Oranje-demonstraties (Anjerdemonstraties) voornamelijk in Den Haag t.g.v. de verjaardag van Prins Bernhard. Op deze dag bezocht juist Goebbels Den Haag.
- De Italiaanse opperbevelhebber voor Libie Italo Balbo wordt boven Tobroek door eigen luchtdoelartillerie neergeschoten.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-06-1940:
Zondag 
- De Duitsers veroveren de Kanaaleilanden. De eilanden vormen het enige Britse grondgebied dat veroverd wordt.
- Val van Lwow (Lemberg) in Polen.
- OekraÔense nationalisten o.l.v. Stekko vormen een OekraÔense regering.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

TERUG