DE TIJDLIJN DER
TWEEDE WERELDOORLOG

APRIL 1940

TERUG

 

01-04-1940:
Maandag
- Hitler stelt de datum voor de invasie van Denemarken en Noorwegen vast op 09-04-1940.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

02-04-1940:
Dinsdag
- Hitler stelt operatie Weserübung (aanval op Denemarken en Noorwegen) vast op 9 april.
- De voorzitter van de Egyptische Wafda partij eist dat Britse soldaten het land verlaten zodra de oorlog is afgelopen en dat alle geschilpunten met Cairo geregeld worden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

03-04-1940:
Woensdag
- De Poolse onderzeeboot Orzel (die deel uitmaakt van de Royal Navy's 2nd Submarine Flotilla, onder commando van Vice-Admiraal Max Horton), verlaat Rosyth (Schotland) om voor de Noorse kust, nabij Kristiansand, te patrouilleren.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

04-04-1940:
Donderdag
- (NL) De Nederlandse militaire attache in Berlijn meld aan een Noorse gezant de Duitse plannen voor een aanval op Noorwegen en Denemarken. De Noorse gezant is eerder bang voor een Britse aanval.
- Door de opperste Sovjet wordt een recordbudget voor defensie goedgekeurd en lijft de Karelische landengte in.
- De cryptografen van Bletchley Park kunnen de Duitse enigmaberichten (van Deutsche Wehrmacht en Luftwaffe) binnen 24 uur na uitzending ontcijferen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05-04-1940:
Vrijdag
- Het geallieerde plan om mijnen te leggen in de Noorse wateren wordt verschoven naar 8 april.
- Rede van Chamberlain tegen Hitler; "Hitler heeft de bus gemist".
- Een Engelse sabotageactie ter versperring van de Donau (in de buurt van de IJzeren Poort) mislukt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

06-04-1940:
Zaterdag
- Op 20 mijl van de Schotse kust wordt het Noorse SS Navarra door de U-59, met 1 torpedo, tot zinken gebracht. Bij de explosie sneuvelen 6 bemanningsleden en nog eens 6 overlijden als hun reddingsvlot omslaat. Veertien overlevenden in 1 reddingsvlot worden door het Finse schip Atlas opgepikt en te Kirkwall (Orkney Eilanden) aan wal gezet.
- De Britse onderzeeboten HMS Truant en HMS Seal vertrekken van Rosyth, Scotland, naar de Noorse kust.
- De Britse onderzeeboot HMS Tarpon krijgt orders om bij de Duitse kust te patrouilleren nabij de Bocht van Heligoland.
- De Duitse Marine Gruppe 1 (10 torpedobootjagers met 2.000 militairen, plus de slagschepen Scharnhorst en Gneisenau) vertrekt van Cuxhaven (Duitsland) naar Narvik (Noorwegen).
- De Duitse Marine Gruppe 2 (de kruiser Admiral Hipper en 4 torpedobootjagers met 1.700 militairen) vertrekt van Wesermünde (Duitsland) naar Trondheim (Noorwegen).
- De Britse torpedobootjager HMS Glowworm stopt, in de Noordzee tussen Narvik en Trondheim, stop om een, door een zware zeegang, overboord gevallen bemanningslid te redden en verliest het zicht op HMS Renown en het mijnenleg-squadron.
- De U-1 verdwijnt in de Noordzee, zij is waarschijnlijk op een Britse mijn gelopen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07-04-1940:
Zondag
- Hr.Ms. Van Galen vertrekt uit Tandjong Priok naar Den Helder waar zij op 08-05-1940 aankwam.
- Duitse marine eenheden stomen op naar Denemarken en Noorwegen.
- Finland en de Sovjetunie knopen weer politieke betrekkingen aan.
- Inscheping van het Brits expeditiekorps voor Noorwegen; Britse mijnenleggers varen uit.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08-04-1940:
Maandag
- De Verenigde Staten verklaart dat zij Nederlands Indië zullen beschermen indien Nederland in de oorlog betrokken zou raken.
- De Britse jager Glowworm onderschept een deel van de Duitse invasievloot op weg naar Noorwegen. Na het rammen van de zware kruiser Admiral Hipper zinkt de Glowworm, maar een Britse onderzeeër torpedeert het transportschip Rio de Janeiro. De oorlogsbodems van de Britse marine in de Noordzee zijn onvoldoende ingelicht over de Duitse invasiemacht en doen niets. 
- Britse schepen leggen mijnenvelden in de Noorse territoriale wateren, Noorwegen protesteert hiertegen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08/09-04-1940:
Maandag / Dinsdag
- Duitsland valt Noorwegen aan. Landingen bij Tromsö, inname van Narvik, Bergen en Oslo.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

09-04-1940:
Dinsdag
- Duitse troepen vallen Denemarken en Noorwegen binnen (Duitse troepen gaan in Noorwegen aan land bij Larvik, Oslo, Kristiansand, Stavanger, Bergen, Trondheim en Narvik) (Operatie Weserübung) en bezetten Kopenhagen. Koning Haakon en zijn regering verlaten Oslo en vertrekken naar Hamar. Op de Noorse vliegvelden bij Oslo en Stavanger vinden de eerste luchtlandingen ooit plaats. De Noor Vidkun Quisling maakt in een radiotoespraak bekend dat hij een nieuwe nationele regering heeft gevormd, waarin hijzelf als premier zal optreden.
- Het neutrale Denemarken wordt, door Duitsland, onder de voet gelopen.
- Vorming van een Deense coalitieregering. Denemarken behield ondanks de Duitse bezetting theoretisch de status van een soevereine staat. Duitsland en Denemarken onderhouden via hun departementen van buitenlandse zaken cotact met elkaar.
- Zweden biedt vrije doorgang aan de Duitse transportvoertuigen.
- De Britse kruiser Rodney gaat de strijd aan met de slagschepen Scharhorst en Gneisenau en beschadigt de laatste.
- De zware kruiser 'Blücher' wordt in Oslofjord tot zinken gebracht, mogelijk 1.600 doden.
- De lichte kruiser 'Karlsruhe' wordt, bij Kristiansand, getorpedeerd en zinkt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10-04-1940:
Woensdag
- (België) De Geallieerden waarschuwen de regering voor een op handen zijnde Duitse inval, de Belgische regering verklaart de neutralitiet te zullen handhaven.
- De lichte kruiser 'Königsberg' wordt gebombardeerd en zinkt.
- De Geallieerden laten weten, dat ze Noorwegen zullen verdedigen.
- Bezetting van Bornholm.
- Landing en bezetting van de kustplaatsen van Noorwegen van Oslo tot Narvik door Duitse legereenheden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10/13-04-1940:
Woensdag / Zaterdag
- Acties bij Narvik: 10 Duitse torpedojagers gezonken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10/30-04-1940:
Woensdag /Dinsdag
- Na consolidatie van hun eerste doelen beginnen de Duitsers aan de verovering van Narvik.
- Generaal-majoor Carl Otto Ruge, de nieuwe Noorse bevelhebber, leidt het hardnekkige verzet bij het Mjösameer en in het Glommadal. De Duitse opmars wordt vertraagd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11-04-1940:
Donderdag
- Narvik, Trondheim en Bergen zijn in Duitse handen. De snelheid van de uitvoering lag zeker aan de basis van het succes, maar ook het verraad van de Noorse fascistische partij, Nasjonal Samling, van Quisling -die reeds lang Duitse financiele steun genoot- speelde een belangrijke rol.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12-04-1940:
Vrijdag
- Japan verklaart dat het de Dzjoedzjiang (Parelrivier) in China die sinds 1938 gesloten is weer zal heropenen voor de handel op 20 april.
- Gevechten ter uitbreiding van de Duitse landingsgebieden in Noorwegen.
- De Geallieerden verklaren de Deense handelsmarine tot eigendom van de vijand en beginnen Deense schepen in buitenlandse havens vast te houden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

13-04-1940:
Zaterdag
- 2e Slag om Narvik:
1) Het Britse slagschip HMS Warspite plus 9 torpedobootjagers, onder bevel van Vice-Admiraal William Jock Whitworth, varen het Ototfjord in om het resterende Duitse flottielje te Narvik te vernietigen.
2) Een Fairey Swordfish, gelanceerd van de Warspite, brengt du U-64 met bommen tot zinken (8 doden en 38 overlevenden die naar de oppervlakte konden ontsnappen). De 38 overlevenden van de U-64 worden gered door Duitse bergtroepen. Uit respect adopteert de bemanning de Edelweiss als het nieuwe embleem voor hun nieuwe onderzeeboot U-124 als zij daar in juni 1940 op worden geplaatst.
3) De Duitsers verliezen 8 torpedobootjagers; 3 gezonken (100 doden) en 5 worden (omdat ze zonder brandstof of ammunitie zaten) door de eigen bemanning tot zinken gebracht. 2.600 Duitse marinemannen overleven en sluiten zich aan bij General Dietl’s troepen voor de verdediging van Narvik.
4) HMS Punjabi wordt door Duitse torpedobootjagers beschoten (14 doden en 28 gewonden), maar zij zinkt niet.
5) HMS Cossack wordt door Duitse torpedobootjagers beschoten (14 doden en 28 gewonden) en loopt aan de grond (9 doden en 21 gewonden).
6) HMS Eskimo’s boeg wordt er door een Duitse torpedo afgeblazen maar zij zinkt niet.
7) Vice-Admiraal William Jock Whitworth seint naar Londen dat de Duitsers verslagen zijn en dat Narvik met één enkele brigade genomen kan worden.
8) De Noorse kruiser-mijnenlegger Frøya, ingezet voor de bescherming van fort Agdenes te Trondheim, wordt door Duitse oorlogsschepen beschadigd, zij wordt aan de grond gezet maar de U-34 geeft haar een "genadeschot" om berging te voorkomen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

14-04-1940:
Zondag
- Britse en Franse troepen landen in de Noorse steden Narvik, Namsos en Andalsnes.
- Vijf Duitse torpedobootjagers en een onderzeeboot worden tot zinken gebracht.
- Japan verklaart dat zij geweld zullen gebruiken indien Nederlands Indië in handen van een derde valt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15-04-1940:
Maandag
- U-boot U-49 stalkt een Brits troepenkonvooi dat richting Vågsfjord, Noorwegen vaart. Twee Britse destroyers (waaronder HMS Brazen) onderscheppen de U-49 en dwingen de duikboot met dieptebommen naar de oppervlakte. De Britten falen echter om enige enigma-documenten in beslag te nemen.
- Een geallieerde landingspoging bij Narvik wordt door de Duitsers afgeslagen.
- De Noor Vidkun Quisling trekt zich terug als premier en wordt opgevolgd door Ingolf Christensen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16-04-1940:
Dinsdag
- Britse troepen bezetten de Fär-Oër-eilanden.
- Britse landing bij Namsos.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

17-04-1940:
Woensdag
- Vanaf de pas veroverde Noorse bases bombardeerd de Luftwaffe Scapa Flow (Marinebasis Groot Britannië).
- De Verenigde Staten eisen van Japan dat zij Nederlands Indië met rust laten.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

18-04-1940:
Donderdag
- Landing van Britse troepen bij Andalsnes.
- Het Japanse leger meldt Chinese troepen in de noordoostelijke provincie Sjanxi verslagen te hebben.
- Duitse troepen veroveren de Noorse vestingen Oskarborg en Drobak in de Oslofjord.
- Het Deense leger en marine wordt met verlof naar huis gestuurd, voor hen is de oorlog afgelopen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

19-04-1940:
Vrijdag
- (NL) In een radio toespraak maakt de Nederlandse minister-president De Geer bekend dat de staat van beleg is afgekondigd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

20-04-1940:
Zaterdag
- Franse troepen landen in Noorwegen.
- Britse vliegtuigen bombarderen de vliegvelden van het Noorse Stavanger en Kristianstad om te voorkomen dat er Duitse vliegtuigen kunnen landen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

21-04-1940:
Zondag
- Hevige gevechten bij Namsos, Trondheim en Narvik.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

22-04-1940:
Maandag
- De RAF kiest zijn basis op het bevroren Lejaskog meer ten zuiden van Trondheim om de Duitsers in Noorwegen te bestrijden.
- Duitse vliegtuigen bombarderen de Noorse stad Dombas.
- Zweden protesteert bij Duitsland vanwege het overvliegen van vliegtuigen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23-04-1940:
Dinsdag
- De Noorse stad Gratangen (40 km ten noorden van Narvik) wordt door Britse en Canadese troepen heroverd op de Duitsers.
- De Egyptische premier Ali Maher Pasja bevestigt dat zijn land de zijde van de Geallieerden heeft gekozen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24-04-1940:
Woensdag
- Adolf Hitler benoemt Gauleiter Josph Terboven tot Rijkscommisaris voor de bezette Noorse gebieden.
- Berlijn antwoord sussend het Zweedse protest van het overvliegen van vliegtuigen, maar zegt niet toe er een einde aan te maken.
- Oproep tot de jaarklassen 1915-1924 in het Generalgouvernement (Polen) voor tewerkstelling in Duitsland, er wordt met zware straffen gedreigd en de razzia's nemen sterk toe.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

25-04-1940:
Donderdag
- 3.000 Britse militairen van generaal Paget's 15e brigade naar het plaatsje Kvam, 55 km ten zuiden van Dombås (Noorwegen), waar ze slaags raken met generaal Pellengahr’s 196e divisie (8.500 man gemotoriseerde infanterie met tanks, artillerie en ondersteuning van duikbommenwerpers) van Lillehamer trekkend door het Gudbrandsdal. De Hotchkiss anti-tank-kanonnen van de 15e brigade vernietigen 1 Neubaufahrzeug zware tank, 1 lichte tank en 1 pantserwagen in een eerste schermutseling. Voor de eerste keer houdt een Britse linie de Duitse opmars tegen.
- Britse Gloster Gladiators (263e Squadron) op het bevroren Lesjaskogsvatnet meer worden door de Luftwaffe ontdekt en gebombardeerd.  13 Gladiators worden vernietigt of zakken door het gebroken ijs. Diverse Gladiators zien kans om in de lucht te komen en verlenen luchtsteun voor generaal Paget's 15e brigade in Kvam en op de terugweg halen zij 3 Heinkel He 111's neer. De Squadron Leader van het 263e Squadron, John Donaldson, geeft het onverdedigde ijsvliegveld op en trekt de overgebleven 5 Gladiators terug op Stetnesmoen, nabij Åndalsnes (Noorwegen).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26-04-1940:
Vrijdag
- Winston Churchill gaat in een vergadering met het Militair Coördinatie Committee akkoord om de Britse troepen uit het gebied rond Trondheim, in het zuiden van Noorwegen, te ontruimen.
- Om 10u30 detecteert het Brits schip HMS Griffin de Duitse visboot Polares nabij het Noors stadje Andalsnes. Polares werd in feite door de Duitsers Schiff 26 genoemd en het was op weg naar Narvik om wapens, mijnen en munitie te leveren. Het schip wordt door de mariniers van de Royal Navy geënterd, die de logboeken en andere belangrijke enigma instellingen in beslag nemen.
- Duitse troepen breken door het Geallieerde front bij de Noorse stad Roros.
- De Belgische premier Hubert Pierlot biedt het ontslag van de regering aan de koning aan, welke geweigerd wordt vanwege de gespannen internationale toestand.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

27-04-1940:
Zaterdag
- De veerboot van de provinciale Stoombootdiensten in Zeeland, de Prins Willem I wordt te Vlissingen gevorderd en in dienst gesteld als Hulpmijnenlegger I, Deze was op 04-09-1939 ook al gevorderd en in dienst gesteld maar werd later weer vrijgegeven.
- Het Geallieerde opperbevel besluit zijn troepen uit Noorwegen te evacueren.
- Himmler gelast de oprichting van het concentratiekamp Auschwitz.
- Himmler gelast in een geheim bevel 2.500 zigeuners uit het Rijk naar het Generalgouvernement te deporteren.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

28-04-1940:
Zondag
- (NL) Het zogenaamde "met gekruiste armen"-interview van Mussert met mej. Marvin Breckinridge van de Columbia Broadcasting System (CBS).
- Rudolf Höss wordt als kampcommandant van Auschwitz benoemd.
- De Noorse stad Namsos wordt zeer zwaar gebombardeerd door de Duitsers.
- De Geallieerden zien af van het plan om Trondheim Noorwegen in te nemen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

29-04-1940:
Maandag
- Na bruggen te hebben opgeblazen, om de Duitse opmars door het Gudbrandsdal (Noorwegen) te vertragen, neemt generaal Paget’s 15th Brigade een rustpauze in Dombås (Noorwegen) terwijl de overgebleven Noorse troepen door hun linies terugtrekken. Oberst Fischer’s Kampfgruppe (196e divisie) duikt op uit het Østerdal ten noorden van Dombås en sluit aan bij Duitse troepen van Trondheim, hierdoor is de 15e brigade omsingeld, hun evacuatie lijkt nu de enige goede oplossing.
- De torpedobootjagers HMS Kelly, HMS Maori en HMS Imperial plus de Franse torpedobootjager Bison vertrekken, onder leiding van Commander Lord Louis Mountbatten, van Scapa Flow om Namsos te evacueren, de kruisers HMS Devonshire en HMS York plus diverse torpedobootjagers fungeren als veiligheidsscherm.
- Om 17.30 uur krijgt de Britse onderzeeboot HMS Unity, met dichte mist in de haven van Blyth, een aanvaring met het 1.173 ton metende Noorse vrachtschip Atle Jarl en zinkt in 5 minuten (4 doden, waaronder Luitenant John Low matroos eerste klas Henry Miller die beide postuum het George Kruis kregen daar zij onzelfzuchtig de andere bemanningsleden hebben geholpen om de zinkende boot te verlaten).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-04-1940:
Dinsdag
- Oprukkende Duitse troepen vanaf Oslo naar het Noorden en vanuit Trondheim naar het Zuiden maken contact bij Dombas.
- Capitulatie van de vierde Noorse brigade.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

TERUG