DE TIJDLIJN DER
TWEEDE WERELDOORLOG

NOVEMBER 1939

TERUG

 

00-11-1939:
- Als gevolg van een beschieting van een drijvervliegtuig van de Koninklijke Marine (de R 5 ) door een Duits toestel, op 13-09-1939, wordt het nationaliteitskenmerk op de Nederlandse vliegtuigen gewijzigd in een oranje driehoek zwart omlijnd en een geheel oranje geschilderd richtingsroer.
- Het Poolse militaire verzet (opgericht in september 1939, na de val van Warschau) krijgt de naam Verbond voor gewapende strijd (ZWZ - Zwiazek Walki Zbojnej).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

01-11-1939:
Woensdag
- Duitsland annexeert Danzig, de Poolse Corridor, Oostelijk deel van Opper-SileziŽ, de streek rond Lůdz en het district Ciťchanow.
- West-Oekraine en westelijk Wit-Rusland worden bij de USSR ingelijfd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

02-11-1939:
Donderdag
- (NL) Bij Denekamp wordt een uniformensmokkel ontdekt.
- Het Amerikaanse huis van afgevaardigden keurt een nieuwe neutraliteitswet goed. Oorlogvoerende landen kunnen nu middels cash-en-carry wapens kopen in de VS.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

03-11-1939:
Vrijdag
- Finland weigert afstand te doen van het eiland Hango.
- De Amerikaanse regering start een procedure om, ondanks zijn neutraliteit, de Westerse geallieerden te helpen. Dit zal later uitgroeien tot de Lend-Lease Act.
- Chef van het OKH (Oberkommando des Heeres) Walther von Brauchitsch legt de opmerkingen gegeven door Erich von Manstein naast zich neer. Hij voegt wel extra pantserdivisies toe aan Legergroep A.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

04-11-1939:
Zaterdag
- Door goedkeuring van de cash-and-carry formule door het Congres wordt de Amerikaanse neutraliteitswet ten gunste van Engeland gewijzigd.
- De Amerikaanse neutraliteitswet die het bevaren van de gevechtszones aan Amerikaanse burgers en vrachtschepen verbiedt, treedt in werking.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

05-11-1939:
Zondag
- De Sovjet-Finse onderhandelingen worden verdaagd om de Finse vertegenwoordigers de gelegenheid te geven hun regering te raadplegen.
- Hitler is kwaad op Brauchitsch en dringt erop aan dat de invasie van het Westen moet beginnen op 12 november.
- Mislukt, leger, complot om Hitler te arresteren en de aanval op Frankrijk, BelgiŽ, en Nederland te voorkomen.
- Het Duitse vestzak-slagschip "Deutschland" wordt terug geroepen van zijn kapersreis in de Noord-Atlantische Oceaan.
- In de Atlantische Oceaan brengen het Britse vliegkampschip "Ark Royal" en haar escorteschepen het Duitse schip "Uhenfels" op.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

06-11-1939:
Maandag
- (NL) Indienststelling van Hr.Ms. TM 51 (Cdt. Ltz 1 O. de Booy), zij is gebouwd bij de British Powerboat Comp. te Hythe en na de indienststelling overgenomen door Ltz 2 J. van Staveren. Dit prototype was in Engeland gebouwd; twintig boten in licentie besteld bij de Werf Gusto (A.F. Smulders) te Schiedam, die grotendeels in handen vielen van de Duitse bezetter.
- Frans-Duitse luchtgvechten boven de Frans-Duitse grens.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

07-11-1939:
Dinsdag
- (NL - BelgiŽ) Koningin Wilhelmina en Koning Leopold van BelgiŽ bieden ten tweede male hun bemiddeling aan, nu ter herstel van de vrede. Hitler, Frankrijk en Engeland wijzen het aanbod af.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

08-11-1939:
Woensdag
- (NL) Nederland en BelgiŽ feliciteren Hitler met zijn ontsnapping aan de bomaanslag in de BŁrgerbraukeller te Munchen.
- (NL) Twee Britse agenten, majoor Stevens en kapitein Beest worden nabij Venlo aan de Nederlands-Duitse grens ontvoerd (het Venlo-incident).
- Hitler ontsnapt aan een bomaanslag in de BŁrgerbraukeller te Munchen (Hitler was net vertrokken toen de bom ontplofte).
- Laatste Russisch-Finse besprekingen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

09-11-1939:
Donderdag
- Het Venlo-incident, Duitse militairen ontvoeren 2 leden van de Britse geheime dienst aan de Nederlandse grens, een Nederlandse (inlichtingen) officier komt hierbij om het leven.(Twee Engelse officieren hebben bij Venlo een afspraak met twee vermeende Duitse verzetslieden. Tijdens de afspraak worden de twee officieren echter, door de Gestapo, ontvoerd naar Duitsland).
- De Belgische militaire attachť in Berlijn waarschuwt voor een Duitse inval.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

10-11-1939:
Vrijdag
- (NOI) CZM Nederlandsch IndiŽ krijgt opdracht met spoed twee torpedobootjagers gereed te maken voor terugkeer naar Nederland. Hr.Ms. Evertsen en Hr.Ms. Piet Hein worden hiervoor aangewezen. Het thuisvaren werd op 07-12-1939 ingetrokken en de kanonneerboot Hr.Ms. Flores aangewezen voor terugkeer naar Nederland.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

11-11-1939:
Zaterdag
- Groot BrittanniŽ tekent een zakelijke overeenkomst om een groot deel van de Noorse koopvaardijvloot te charteren.
- Konvooi HG 8 vertrekt van Port Said (Egypte) naar Liverpool (Groot BrittanniŽ).
- In de Atlantische Oceaan worden twee Amerikaanse vrachtschepen aangehouden door de Britse blokkade patrouilles.
- Konvooi OG 6 (naar Gibraltar) wordt op zee (Atlantische Oceaan) gevormd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

12-11-1939:
Zondag
- De Britse en Franse premier wijzen het Belgisch-Nederlandse bemiddelingsaanbod (van 7 november) van de hand.
- De eerste geplande aanvalsdatum voor het offensief in het westen genaamd Fall Gelb. De datum werd tot het voorjaar 1940 29 keer verschoven. Deze datum werd ook door majoor G.J. Sas aan de Nederlandse regering genoemd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

13-11-1939:
Maandag
- De Roemeense koning Carol werpt zich op als bemiddelaar tussen de strijdende partijen.
- Frankrijk en Groot BrittaniŽ verzekeren Japan dat zij hun troepenmacht in Noord-China zullen verkleinen / terugtrekken.
- Finland breekt de onderhandelingen met de Sovjetunie af en mobiliseert zijn leger.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

14-11-1939:
Dinsdag
- Hitler wijst het Belgisch-Nederlandse bemiddelingsaanbod van de hand.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

15-11-1939:
Woensdag
- De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joachim von Ribbentrop verwerpt de onderhandelingspoging van BelgiŽ en Nederland.
- Generaal Maurice Gamelin, de opperbevelhebber van de Franse strijdkrachten, herroept zijn besluit van 24 oktober 1939 en beveelt via directief Nį 8 dat, in het geval de Duitsers BelgiŽ binnenvallen, de Franse troepen BelgiŽ binnentrekken en posities innemen aan de rivier de Dijle in plaats van de Schelde. De Dijle heeft een korter front, is gemakkelijker te verdedigen met de beperkte troepenmacht en verbindt de Schelde en de Maas. Mobiele troepen moeten het gebied tussen de Maas en de Maginotlinie verdedigen (operatie Dyle).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

16-11-1939:
Donderdag
- Alle strijdende partijen werpen het bemiddelingsaanbod van konig Carol van RoemeniŽ van de hand.
- De krijgswet wordt ingevoerd in Praag. Studenten worden doodgeschoten of gedeporteerd.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

17-11-1939:
Vrijdag
- Order van de Kriegsmarine alle duidelijk als vijandelijk herkenbare passagiersschepen zonder waarschuwing aan te vallen; feitelijk begin van de onbeperkte onderzeebootoorlog tegen Engeland en Frankrijk.
- Het Britse schip Africa Shell wordt door een Duits schip tot zinken gebracht.
- Frankrijk en Groot BrittaniŽ besluiten tot het coŲrdineren van hun oorlogvoering.
- Duitse bronnen melden het sluiten van 3 hoge scholen in Bohemen-MoraviŽ voor 3 jaar wegens het anti-Duitse optreden.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

18-11-1939:
Zaterdag
- In de Noordzee zinkt het Joegoslavische schip "Carica Milica" na op een, door een U-Boot gelegde, mijn te zijn gelopen.
- De U-22 brengt in de Noordzee het Britse schip "Parkhill" tot zinken.
- Het Britse stoomschip "Blackhill" zinkt in de Noordzee na op een mijn te zijn gelopen.
- Het Duitse bevoorradingsschip "Westerwald" wordt in de Noorse wateren, van de Noord-Atlantische Oceaan op weg naar Duitsland, aangehouden.
- Duitse torpedobootjagers voeren mijnenleg-operaties uit in de monding van de Humber (Groot BrittanniŽ).
- In Groot BrittanniŽ wordt de Brits-Poolse marine-overeenkomst ondertekent.
- Konvooi OA 37 vertrekt van Southend (Groot BrittanniŽ).
- Konvooi OB 37 vertrekt van Liverpool (Groot BrittanniŽ).
- In de Atlantische Oceaan brengt de Britse hulpkruiser "California" de Duitse vrachtschepen "Borkum" en "Eilbeck" op.
- Konvooi HX 9 vertrekt van Halifax (Canada) naar Liverpool (Groot BrittanniŽ).
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

19-11-1939:
Zondag
- In Moskou tekenen de Japanse ambassadeur en Molotov een overeenkomst om door een gezamenlijke commissie de precieze afbakening van betwiste Manchukuo grens vast te laten stellen en af te wikkelen.
- Het joodse getto van Warschau (Polen) wordt gebarricadeerd.
- De U-57 brengt, in de Noordzee, het Britse schip "Stanbrook" tot zinken.
- De U-13 brengt, in de Noordzee, het Britse schip "Bowling" tot zinken.
- Na in de Noordzee op een mijn te zijn gelopen zinkt het Britse schip "Torchbearer".
- In de Noordzee wordt de Duitse mijnenveger M-132, door een ongeluk, beschadigd door een dieptebom, zij liep aan de grond en wordt van de sterkte afgevoerd.
- In Groot BrittanniŽ stelt de admiraliteit voor om vliegtuigen mijnen te laten leggen in de Rijn.
- Konvooi HG 9 vertrekt van Port Said (Egypte) naar Liverpool (Groot BrittanniŽ).
- De U-41 brengt in de Atlantische Oceaan het Britse schip "Darino" tot zinken.
- De U-49 brengt in de Atlantische Oceaan het Britse schip "Pensilva" tot zinken.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

20-11-1939:
Maandag
- In Moskou (Sovjet-Unie) wordt een conferentie gepland voor een militair offensief tegen Finland.
- De Zweedse torpedoboot "Munin" probeert, in de Baltische Zee, te voorkomen dat de Duitse mijnenlegger "Hansestadt Danzig" een neutraal koopvaardijschip aanhoud voor inspectie.
- Hitler komt met Fuhrer Order No.8 omvattende de bezetting van BelgiŽ en Nederland.
- De Britse onderzeeboot "Sturgeon" brengt in de Bocht van Helgoland het Duitse patrouillevaartuig "V-209" tot zinken.
- Het Britse schip "Mastiff" zinkt na in de Thamesmonding op een mijn te zijn gelopen.
- De Luftwaffe voert mijnenleg-operaties uit langs de Britse Noordzeekust.
- Konvooi OA 38 vertrekt van Southend (Groot BrittanniŽ).
- Konvooi OB 38 vertrekt van Liverpool (Groot BrittanniŽ).
- In de Atlantische Oceaan wordt het Duitse schip "Bertha Fisser" door de eigen bemanning tot zinken gebracht om te vermijden dat zij opgebracht zou worden door de Britse hulpkruiser "Chitral".
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

21-11-1939:
Dinsdag
- Duitse magnetische mijnen beschadigen de Britse kruiser Belfast.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

22-11-1939:
Woensdag
- Duitse vliegtuigen leggen magnetische mijnen voor de Britse kust.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

23-11-1939:
Donderdag
- Het Britse bewapende koopvaardijschip Rawalpindi zinkt na beschoten te zijn door de Duitse slagschepen Scharnhorst en Gneisenau.
- Frank vaardigt een verordening uit waardoor de Joden in het General-gouvernement Polen een witte armband met een grote Davidsster moet dragen.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

24-11-1939:
Vrijdag
- In RoemeniŽ benoemt Koning Carol II, Gheorghe Tatarescu tot minister-president.
- Na in de Noordzee op een mijn te zijn gelopen, zinkt het Britse schip Mangalore.
- Konvooi OA 40G vertrekt van Southend (Groot-BrittanniŽ).
- Konvooi OB 40 vertrekt van Liverpool (Groot-BrittanniŽ).
- Konvooi SL 10 vertrekt van Freetown (Sierra Leone) naar Liverpool (Groot-BrittanniŽ).
- Ondanks intense Britse patrouilles keren de Duitse slagkruisers Scharnhorst en Gneisenau van de Atlantische Oceaan naar Duitsland terug.
- In de Slag om South Kwangsi (China) nemen de Japanse 5e Infantrie Divisie en de Taiwanese Brigade de stad Nanning in.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

25-11-1939:
Zaterdag
- Na op een mijn te zijn gelopen zinkt het Duitse patrouillevaartuig V-301 in de Baltische Zee.
- Konvooi OA 41 vertrekt van Southend (Groot-BrittanniŽ).
- Konvooi OB 41 vertrekt van Liverpool (Groot-BrittanniŽ).
- Konvooi SL 10F vertrekt van Freetown (Sierra Leone) naar Liverpool (Groot-BrittanniŽ).
- Het Franse "Force de Raide" helpt, op de Atlantische Oceaan, bij de jacht op de Duitse slagkruisers Scharnhorst en Gneisenau.
- Het Britse schip Royston Grange wordt op de Atlantische Oceaan door de U-28 tot zinken gebracht.
- Het Britse schip Uskmouth wordt op de Atlantische Oceaan door de U-43 tot zinken gebracht.
- Konvooi HXF 10 vertrekt van Halifax (Canada) naar Dover (Groot-BrittanniŽ).
- In de Slag om South Kwangsi (China) trekken de Chinese troepen, wanordelijk, noordwaarts terug van Nanning.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

26-11-1939:
Zondag
- De Russen ensceneren een incident nabij de Finse grens en daarna eist de Sovjetunie de terugtrekking van de Finse troepen langs de grens.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

27-11-1939:
Maandag
- De Finse regering ontkent een aanval in het Russische grensgebied te hebben gedaan.
- De Luftwaffe voert mijnenleg-operaties uit nabij de Britse Noordzeekust.
- Op de Noordzee wordt het Zweedse schip "Gustaf E. Reuter" door de U-48 tot zinken gebracht.
- In de Zuidelijke Atlantische Oceaan wordt het Duitse vestzakslagschip "Graf Spee" door de "Altmark" bevoorraad.
- Het Japanse vliegkampschip "Zuikaku" wordt te water gelaten.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

28-11-1939:
Dinsdag
- Volgens een Sovjet verklaring zijn Sovjet troepen ten noorden van Leningrad door de Finnen beschoten.
- De Sovjetunie zegt het niet-aanvalspact, van 1932, met Finland op.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

29-11-1939:
Woensdag
- De Sovjetunie verbreekt de diplomatieke betrekkingen met Finland.
- RoemeniŽ verklaart zich neutraal in het Fins-Sovjet conflict.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-11-1939:
Donderdag
- Sovjet troepen vallen Finland binnen, Helsinki wordt gebombardeerd.
De verrassings-aanval van de Sowjet-luchtmacht op Helsinki (FIN) en Viipuri (FIN) betekent het begin van de Russisch-Finse Oorlog (de Winteroorlog).
Winteroorlog: de Russische landmacht valt Finland binnen via de Karelische Isthmus en de Finse oostgrens met vier legergroepen, bestaande uit een totaal van dertig divisies.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

30-11/15-12-1939:
Donderdag/Vrijdag
- Russische invasie van Finland. Sowjet-strijdkrachten vallen, met ruim 600.000 man, de Mannerheim Linie (een fortificatiesysteem uit 1914-1918 dwars door ruig terrein en dichte bossen) en de Finse oostgrens aan.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

 

TERUG